النهايه و لسان ‌العرب به «متاع اندک»[٢٩٢] ترجمه شده است و معناي عبارت اين است که پيامبر اکرم ٩ ـ‌ هنگامي‌که غنائم جنگ حُنين را به قريش و قبيله‌هاي عرب بخشيد و ميان انصار، چيزي از آن توزيع نشد، حاضران از انصار، آزرده خاطر شدند تا آن‌جا که سخن و اعتراض ميانشان بالا گرفت و يکي از آنان گفت: به خدا سوگند، نگاه پيامبر به قوم خويش افتاد [و ما را فراموش کرد] ـ فرمود:

اي گروه انصار! از اين‌که اندک متاع دنيا که به اشخاصي دادم براي اين‌که دلشان را به‌دست آورم تا اسلام بياورند و شما را به اسلامتان وانهادم، آزرده‌ خاطر شديد؟!

نمونه ديگر در اين راستا کلمه «المُحَفَّلَه» در گزارش کلام پيامبر اکرم ٩ به‌نقل از شعب الايمان در بازداشتن آن جناب از فريب‌کاري در امور بازار است که ايشان فرمودند: «لاتَشوبُوا اللَّبَنَ لِلبَيعِ؛ چيزي را با شير نياميزيد!»، در ادامه به‌نقل از راوي آمده است: «ثُمَّ ذَکَرَ حَديثَ المُحَفَّلَة؛ يعني و آنگاه حديث محفّله را بازگو کرد».[٢٩٣]

مؤلف محترم در اين‌جا نيز با استفاده از کتاب لغت (النهايه) در معناي «المُحَفَّلَة»، اين‌گونه مي‌نويسد:

مُحَفَّلَه، به گاو و گوسفند و شتري مي‌گويند که صاحبش او را چند روز نمي‌دوشد تا پُرشير به نظر آيد و مشتري آن‌را گران‌تر بخرد و چون به خانه ببرد و بدوشد و دو سه روزي بگذرد، متوجه مي‌شود که فريب خورده است.[٢٩٤]

٧. نارسايي‌هاي کتاب

با وجود زحمت‌هاي فراواني که در نگارش اين مجموعه کشيده شده است نکاتي به نظر مي‌رسد که برطرف کردن آن در بالندگي و استفاده بهينه‌ از کتاب راه‌گشاست.

[٢٩٢]. اللُّعاعة ـ‌ بالضّم‌ ـ: نَبت ناعمً في أوّل ما ينبت. و اللعاعة: البقية اليسيرة (النهاية، ج ٤، ص٢٥٤، لسان العرب، ج ٨، ص ٣١٩).

[٢٩٣]. ر.ک: سيره پيامبر خاتم ٩، ج ٦، ص ١٥٦ - ١٥٧، ح ٣٨٣٥.

[٢٩٤]. همان، ص ١٥٧.