نیمی از این احادیث به پیامبر اکرم٦ ختم می‌شود.[١] دو حدیث به امام حسین٧،[٢] که یکی از آنها از جابر، از رسول اکرم٦ روایت شده است. دو حدیث دیگر از امام باقر٧، از جابر بن عبد الله أنصاری،[٣] و دو حدیث باقی‌مانده از امام صادق٧،[٤] بوده است. چنان که ملاحظه می‌شود، اسلوب گزارشی این احادیث نیز، مشابه اسناد موارد پیش گفته است.

در نمونه‌های فوق، روایات نقل شده از «نسخه»‌های مفقود _ که در آثار حدیثی آمده _ ارائه گردید. اگر چه مجموعه این «نسخه»‌ها به شکل نگارش یافته در دسترس نیست، اما می‌توان با توجه به مشترکات آنها برخی نکات مرتبط با شیوه نگارشی «نسخه» را احراز نمود.

اکنون لازم است دو کتاب بر جای مانده از نسخه‌نگاران، مورد تحقیق و تحلیل قرار گیرد تا بتوان با استخراج مشترکات آنها با نمونه‌های فوق به جمع‌بندی قابل قبولی از تعریف «نسخه»، دست یافت.

صحیفة الإمام الرضا٧؛ نسخه‌ای بر جای مانده

از گزارش نجاشی در باره أحمد بن عامر بن سلیمان‌ بن صالح بن وهب بن عامر[٥] فهمیده می‌شود که عبد الله بن أحمد، نسخه‌ای از امام رضا٧ را از پدرش أحمد بن
عامر بن سلیمان روایت کرده است. نجاشی این نسخه را دیده و آن را بر استادش قرائت نموده است. وی مشابه همین گزارش را در معرفی عبد الله بن أحمد بن عامر بن سلیمان نیز آورده است.[٦]

نکته‌ای که باید بدان توجه کرد، آن است که احمد بن عامر بن سلیمان طایی، همان

[١]. ر.ک: عیون أخبار الرضا٧، ج١، ص٢٣٦، ح٢١؛ نوادر المعجزات، ص٧٥، ح٤٠؛ الأمالی (الطوسی)، ص١٦٤، ح٢٧٤؛ ص٤٤٨، ح١٠٠١؛ بشارة المصطفی، ص١٦٣، ح٦٢.

[٢]. الأمالی (الطوسی)، ص٥٦٨، ح١١٧٥؛ شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، ج١، ص٤٦٤، ح٤٨٩.

[٣]. دلائل الإمامة، ص١٠١، ح٣١.

[٤]. کامل الزیارات، ص٩٢، ح٩٣. نیز ر.ک: فرحة الغری، ص٧٢؛ عمدة عیون صحاح الأخبار فی مناقب إمام الأبرار، ص٥٢، ح٤٧؛ ص٤٢٩، ح٨٩٩.

[٥]. «رفع إلی هذه النسخة، نسخة عبد الله بن أحمد بن عامر الطائی أبو الحسن أحمد بن محمد بن موسی الجندی شیخنا;، قرأتها علیه حدثکم أبو الفضل عبد الله بن أحمد بن عامر، قال: حدثنا أبی، قال: حدثنا الرضا علی بن موسی٧. و النسخة حسنة» (فهرست النجاشی، ص١٠٠، ش٢٥٠).

[٦]. همان، ص٢٢٩، ش٦٠٦.