اخباریان، در قرون اخیر، بر گروهی از عالمان اطلاق می‌شود که نسبت به اخبار رسیده از معصومان: توجه ویژه نشان می‌دهند. در این میان، دیدگاه این گروه نسبت به علم رجال و ارزش آن در خور تأمل است. آنچه مشهور است، رویکرد منفی اخباریان به علم رجال و انکار نیاز به این دانش از سوی آنان است. شاید مخالفت اخباریان با علم درایه و در پی آن، تنویع حدیث و از سوی دیگر، رابطه تنگاتنگ میان علم درایه و دانش رجال همگان را بدین باور واداشته است. این پژوهش در صدد است که مشخص کند اخباریان به طور مطلق منکر علم رجال نبوده‌اند. تألیفات رجالی و گاه بررسی سندی روایات توسط آنان، این مدعا را تأیید می‌کند که آنان خود، منهج رجالی خاصی را داشته‌اند و در قبال آن اهداف خاصی را دنبال می‌کردند.

کلید واژه‌ها: اخباریان، علم رجال، بررسی سندی.

اخباریان و گونه‌های اخباری‌گری

«اخباری»، از ماده «خبر»، به طور مطلق، بر هر که با تاریخ سر و کار داشته، اطلاق می‌شده است؛[٣] چنان که ابن ندیم در الفهرست از «مورخ» با عنوان«اخباری» یاد کرده است.[٤] اطلاق اخباری بر مورخ، اصطلاحی رایج و قدیمی بوده است؛ به عنوان مثال یعقوبی از ابو مخنف اخباری یاد می‌کند.[٥] اما از قرن چهارم به بعد بر محدثان نیز اطلاق می‌شده است.[٦]

[١]. استادیار دانشگاه فردوسی مشهد.

[٢]. کارشناسی ارشد دانشگاه فردوسی مشهد.

[٣]. علوم الحدیث و مصطلحه، ص١٢١.

[٤]. الفهرست، ص ١٠٧.

[٥]. تاریخ الیعقوبی، ج١، ص٢٣.

[٦]. نظریة السنة، ص٢١٧.