نتیجه، این‌که معنای اصلی ماده کتب و ساختارهای صرفی آن، همان نوشتن است. در باره‌ دیدگاه کسانی که معنای اصلی مادۀ «ک ت ب» را انضمام چیزی به چیزی دیگر می‌دانند، این نکته شایان توجه است که به یقین، ماده کتب بر هر جمعی قابل صدق نیست؛ زیرا به جمع هر سنگ و چوبی کتاب نگفته‌اند؛ به عنوان نمونه در آیه شریفه ذیل چنین آمده است:

«کِتابٌ فُصِّلَتْ آیاتُهُ قُرْآناً عَرَبِیًّا لِقَوْمٍ یَعْلَمُون‌»؛[١]

کتابی است که آیات آن، به روشنی بیان شده، قرآنی است به زبان عربی برای مردمی که می‌دانند.

مرحوم طبرسی در تفسیر این آیه آورده است:

تفصیل آیات به معنای نظم آن است که به بهترین شکل منظّم شده‌ است.[٢]

قرآن مجید در آیات بسیاری «کتاب» نامیده شده است و از این نام‌گذاری چنین بر می‌آید که قرآن جمع‌آوری شده بود؛ زیرا قرآنی که در سینه‌ها بود و یا در لوحه‌های پراکنده، تخته پاره‌ها و استخوان‌های متفرق نوشته شده باشد، کتاب نامیده نمی‌شود و معمولاً کتاب مجموعه‌ای را گویند که دارای وجود واحد مشخص بوده، صورت مدونی داشته باشد. نوشته‌های پراکنده و قطعه قطعه، کتاب نامیده نمی‌شود تا چه رسد به آن که اصلاً نوشته نشده، و جای آن دل‌ها و سینه‌ها باشد.

٢. آیات تحدی‌

در آیات تحدی از کفار، مشرکان و آنان که قرآن کریم را به عنوان کتاب آسمانی نمی‌دانستند، خواسته شده است تا مانند آن یا ده سوره یا حداقل یک سوره بیاورند و چون نتوانستند بیاورند، باید اذعان کنند که قرآن کریم معجزه و کلام الهی است؛ به عنوان نمونه آیه شریفه:

«قُل لَّئنِ‌ِ اجْتَمَعَتِ الْانسُ وَ الْجِنُّ عَلی أَن یَأْتُواْ بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْءَانِ لَا یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ‌»؛[٣]

بگو: اگر انس و جن گرد آیند تا نظیر این قرآن را بیاورند، مانند آن را
نخواهند آورد.

[١]. سوره فصلت، آیه٣.

[٢]. ر.ک: مجمع البیان، ج٢٢، ص٩.

[٣]. سوره الاسراء، آیه٨٨.