با توجه به این که وی از نوادگان امام سجاد٧ بوده و این نسخه را از پدرانش روایت نموده، می‌توان احتمال داد که این نسخه روایت از امام سجاد٧ باشد. ملاحظه می‌شود که بیشترین گزارش انتساب «نسخه»، از محدثان راوی از امام صادق٧ و سپس امام رضا٧ بوده است.

مطالعه گزارش‌های نجاشی نشان می‌دهد که برخی از کسانی که به ایشان نسخه نسبت داده شده، خود راوی مستقیم از امام٧ نبوده‌اند. بنا بر این، احادیث «نسخه» را با واسطه از امام٧ گزارش نموده‌اند. عمر بن عبد الله بن یعلی بن مرة الثقفی _ که به واسطه پدرش از جدش از أمیرالمؤمنین٧ نسخه‌اش را روایت نموده[٢]_ و همچنین محمد بن عبد الله اللاحقی _ که به دو واسطه[٣] نسخه‌ای را از امام رضا٧ گزارش نموده _ نمونه‌هایی از این دست بوده‌اند.

تحلیل گزارش‌های نجاشی ما را به نکته قابل توجهی در معیار کاربرد این اصطلاح از سوی او هدایت نمی‌کند. همچنین، نمی‌توان با توجه به پراکندگی طرقی که نجاشی برای نسخه‌ها ارائه نموده، حدس زد که این واژه، اصطلاحی به کار گرفته شده از طریقی ویژه و یا از سوی یکی از مشایخ وی بوده است. بنا بر این، نمی‌توان از این راه به تعریفی دست یافت که «نسخه» را از سایر انواع آثار حدیثی متمایز کند.

برای دستیابی به درکی صحیح از مفهوم «نسخه»، ناچاریم به سراغ احادیثی برویم که از سوی نسخه نگاران روایت شده است تا شاید بتوان با مطالعه تطبیقی آنها، معنای «نسخه» را دریافت.

روشن است که این احادیث باید دارای شرایطی باشند. نخستین و مهم‌ترین شرط، آن است که باید روایت آن راوی، از امامی باشد که در منابع، نسخه را به او نسبت داده‌اند. شرط دیگر، آن که باید احتمال اخذ حدیث از اثر حدیثی که نام «نسخه» بر آن نهاده شده، نیز قوی و قابل قبول به نظر آید. برای کشف این نکته باید از اسامی راویان «نسخه» مدد گرفت. اگر احادیث موجود در منابع حدیثی، هماهنگ با طریق نقل شده در منابع

[١]. همان، ص٢٢٤، ش٥٨٧.

[٢]. همان، ص٢٨٦، ش٧٦٢.

[٣]. همان، ص٣٦٦، ش٩٩٠.