١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٦٨ - پژوهشی در روایات «ألفِ باب»

است؛ مانند این روایت:

قال علی٧: حدثنی بالف حدیث یفتح کل حدیث الف حدیث حتی عرقت و عرق رسول الله٦، فسأل علیّ عرقه و سأل علیه عرقی؛[١]

رسول خدا٦ به من هزار حدیث فرمود که هر یک، هزار سخن را باز و روشن می‌نماید، تا آن که من و رسول خدا٦ عرق کردیم و عرق ایشان بر من و عرق من بر ایشان جاری شد.

دیگر آن که بعد از پایان پذیرفتن این انتقال و فراگیری دانش، افرادی از محتوای این گفت و شنود سؤال نمودند، حضرت امیر٧ فرمودند: «حدثنی بالف باب من العلم، یفتح کل باب الی الف باب».[٢] این در حالی است که گفت و گوی عادی و خارج از محدوده عصمت در باره چنین امر عظیمی با این ویژگی‌ها بدون شک به ساعت‌ها بلکه سال‌ها زمان نیاز دارد، و اخذ و دریافت تمام آنها نیز امر ساده و عادی نیست.

و نیز در روایات بیان گردیده که کسی به چنین علم گسترده‌ای آگاه و عالم نیست[٣] و این که حضرت امیر٧ می‌فرماید اجازه اطلاع دادن و بیان آن را به دیگران ندارد و نام آن علم را، سرّ رسول الله٦ می‌نهند: «فلم اکن لأطلعکما علی سر رسول الله٦».[٤]

بر این ویژگی در دوره‌های بعد، ائمه؟عهم؟ استناد و استدلال کرده‌اند. واقدی می گوید که هشام بن عبدالملک بن مروان در مراسم حج از امام باقر٧ در حالی که درصدد انکار فضائل ائمه: بود، می‌پرسد: آیا ما و شما همگی فرزندان عبد مناف نیستیم و یک ن‌َسَب واحد نداریم؟ حضرت با تأیید این مطلب می‌فرماید: اما خداوند بزرگ، مکنون سرّش و خالص علمش را تنها به ما اختصاص داده است. هشام می‌گوید: چگونه شما وارث آن امری شدید که دیگران از آن محروم شدند؛ در حالی که پیامبر برای تمامی مردم مبعوث شده بود و چگونه شما از این علم بهره‌مند شدید؛ در حالی که محمد خاتم پیامبران بوده و شما که نبی و پیامبر نیستید؟ حضرت در تبیین این موضوع، آیات قرآن را شاهد بر وجود این‌گونه علم دانسته و می‌فرماید: از آیۀ «لاَ تُحَرِّکْ بِهِ لِسَانَکَ لِتَعْجَلَ بِهِ؛‌[٥] زبانت را زود به حرکت در نیاور تا


[١]. الخصال، ج٢، ص٦٤٣، ح٢١؛ بصائر الدرجات، ص٣١٣، ح١ و ٢.

[٢]. الکافی، ج٨، ص١٤٦؛ بصائر الدرجات، ص٣١٣، ح١، ٢ و ح٣؛ بصائر الدرجات، ص٣٠٤، ح٨؛الخصال، ج٢، ص٦٤٣، ح٢١؛ الخصال، ج٢، ص٦٤٧؛ ر.ک: المناقب، ج١، ص٢٣٧؛ روضة الواعظین، ج١، ص٧٥.

[٣]. الخصال، ج٢، ص٦٤٨، ح٣٧.

[٤]. بصائر الدرجات، ص٣٠٨، ح٦.

[٥]. سوره قیامت، آیه١٦.