علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٢٩ - چند گانگی اسم اعظم در حدیث
ب. در حدیثی از امام صادق٧ آمده است: اسم اعظم دارای ٧٣ حرف است و تنها یک حرف از آن نزد «آصف» بود که زبان به آن گشود و در اثر آن، فاصله میان او و تخت «بلقیس» به زمین رفت و او تخت را به دست گرفت و دوباره، زمین به حالت اوّل برگشت و این همه در زمانی سریعتر از یک چشم بر هم زدن صورت گرفت. نیز در ادامه میفرماید: در حالی که ٧٢ حرف از ٧٣ حرف اسم اعظم نزد ماست و تنها یک حرف است که خداوند در علم غیب برای خود برگزیده است.[١]
ج. در حدیث دیگر از امام صادق٧ آمده است:
تنها یک حرف از اسم اعظم به حضرت سلیمان داده شده بود، ولی خداوند در باره امام شما میفرماید:
«قُلْ كَفی بِاللَّهِ شَهِیدَاً بَیْنی وَ بَیْنَكُمْ وَ مَنْ عِندَهُ و عِلْمُ الْكِتَـبِ»،[٢] سوگند به خدا، كه علم كلّ كتاب در نزد علی٧ بود.[٣]
این حدیث و روایات مشابه در مقام مقایسه آیه یاد شده با آیه «قَالَ الَّذی عِندَهُ عِلْمٌ مِّنَ الْکِتَـبِ أَنَا ءَاتِیکَ بِه قَبْلَ أَن یَرْتَدَّ إِلَیْکَ طَرْفُکَ»[٤] بیان شده است که دانش «آصف بن برخیا» از کتاب الهی در مقایسه با دانش ائمه٧ به اندازه یک قطره در مقایسه با دریاست.[٥]
د. در حدیث منقول از امام باقر٧ در تفسیر آیه شریفه (تَعْلَمُ مَا فی نَفْسی وَ لاَ أَعْلَمُ مَا فی نَفْسِکَ إِنَّکَ أَنتَ عَلَّـمُ الْغُیُوبِ)[٦] آمده است: اسم اکبر خدا دارای ٧٣ حرف است که پروردگار یک حرف از آن را پوشیده داشته است. از این رو، هیچ کس از ذات خدا آگاهی ندارد و ٧٢ حرف از آن را به آدم٧ عطا کرده است، و پیامبران آنها را از یکدیگر به ارث بردهاند تا این که به دست عیسی٧ رسید و این است معنای سخن عیسی٧ به درگاه خداوند «که تو از آنچه در درون من است آگاهی»، یعنی از آن ٧٢ حرف اسم اکبر؛ زیرا تو به من آموختی، لذا از آن آگاهی؛ ولی من از ذات تو آگاه نیستم؛ زیرا تو آن یک حرف را پوشیده داشتهای، لذا هیچ کس از آن آگاهی ندارد:
[١]. الکافی، ج١، ص٢٣٠؛ شرح اصول الکافی، ج٥، ص٣١٧؛ بحار الانوار، ج١٤، ص١١٣؛ ج٢٧، ص٢٥ و ٢٦؛ المیزان فی تفسیر القرآن، ج١٥، ص٣٧٠؛ تفسیر الصافی، ج٤، ص٦٧؛ تفسیر نورالثقلین، ج٤، ص٩٠.
[٢]. سوره رعد، آیه٤٣.
[٣]. بصائر الدرجات، ص٢٣٢؛ بحار الانوار، ج٢٦، ص١٧٠؛ تفسیر نورالثقلین، ج٢، ص٥٢٥؛ ج٤، ص٤٥٨.
[٤]. سوره نمل، آیه٤٠.
[٥]. بصائر الدرجات، ص٢٣١، تمامی روایات باب اوّل از جزء ٥.
[٦]. سوره مائده، آیه ١١٦.