«وَ اعْلَمُوا أنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ فَأنَّ للَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسولِ وَ لِذِي الْقُرْبى.» [١] يا در باره «زكات» مى‌فرمايد خُذ مِنْ اموالِهِمْ صَدَقَةً ..» [٢] يا در باره «خراجات» دستوراتى صادر مى‌فرمايد، در حقيقت رسول اكرم (ص) را نه براى فقط بيان اين احكام براى مردم، بلكه براى اجراى آنها موظف مى‌كند. همان طور كه بايد اينها را ميان مردم نشر دهد، مأمور است كه اجرا كند: مالياتهايى نظير خمس و زكات و خراج را بگيرد و صرف مصالح مسلمين كند؛ عدالت را بين ملتها و افراد مردم گسترش دهد، اجراى حدود و حفظ مرز و استقلال كشور كند، و نگذارد كسى ماليات دولت اسلامى را حيف و ميل نمايد.

اين كه خداوند رسول اكرم (ص) را رئيس قرار داده و اطاعتش را واجب شمرده است‌ «أطيعُوا اللَّهَ و أطيعُوا الرَّسُولَ وَ أولِي الْامْرِ مِنْكُم.» [٣] مراد اين نبوده كه اگر پيغمبر اكرم (ص) مسأله گفت، قبول كنيم و عمل نماييم. عمل كردن به احكام، اطاعت خداست. همه كارهاى عبادى و غير عبادى كه مربوط به احكام است اطاعت خدا مى‌باشد. متابعت از رسول اكرم (ص) عمل كردن به احكام نيست، مطلب ديگرى است. البته اطاعت رسول اكرم (ص) به يك معنا اطاعت خداست، چون خدا دستور داده از پيغمبرش اطاعت كنيم. اگر رسول اكرم (ص) كه رئيس و رهبر جامعه اسلامى است، امر كند و بگويد همه بايد با سپاه اسامه‌ [٤] به جنگ بروند، كسى حق تخلف ندارد. [٥] اين، امر خدا نيست، بلكه امر رسول است. خداوند حكومت و فرماندهى را به آن حضرت واگذار كرده است، و حضرت هم بنا بر مصالح به تدارك و بسيج سپاه مى‌پردازد؛ والى و حاكم و قاضى تعيين مى‌كند، يا بر كنار مى‌سازد.

[١] پس بدانيد از هر آن چه غنيمت برديد، يك پنجم آن براى خدا و پيامبر و نزديكان وى و يتيمان و بينوايان و در راه ماندگان است.» (انفال/ ٤١).

[٢] از اموالشان صدقه بگير.» (توبه/ ١٠٥).

[٣] خدا را اطاعت كنيد و پيامبر و كسانى را از بين خودتان كه ولىّ امر هستند اطاعت كنيد.» (نسا/ ٥٩).

[٤] اسامة بن زيد بن حارثه (٥٤ ه. ق.) در اسلام به دنيا آمد، پدر و مادرش هر دو از بندگان آزاد شده پيامبر بودند. ايشان در آخرين سال حيات خود (سال دهم هجرى) اسامة را در حالى كه بيش از بيست سال نداشت به فرماندهى سپاهى از مهاجر و انصار برگزيد كه به سوى شام و فلسطين (روم) گسيل شده بودند.

[٥] اشاره است به سخن پيامبر (ص) در وقت روانه كردن سپاه همراه اسامه كه فرمود: جَهِّزوا جَيشَ أُسامَةَ، لَعَنَ اللَّهُ مَن تَخَلَّفَ عَنها (لشكر اسامه را ساز و برگ آماده كنيد، خدا لعنت كند كسى را كه با اين لشكر همراهى نكند.) الملل و النحل، ص ١٤، مقدمه چهارم.