دست نشانده استعمار كه مى‌خواهند در بلاد اسلامى چنين كارهايى را رواج بدهند، البته اسلام را ناقص مى‌بينند، و مجبورند براى اين كارها قانونش را از انگليس و فرانسه و بلژيك، و اخيراً از آمريكا، وارد كنند! اين كه اسلام مقرراتى براى سر و صورت دادن به اين كارهاى ناروا ندارد، از كمالات اسلام است؛ از افتخارات اسلام است.

توطئه‌اى كه دولت استعمارى انگليس در آغاز مشروطه كرد به دو منظور بود: يكى، كه در همان موقع فاش شد، اين بود كه نفوذ روسيه تزارى را در ايران از بين ببرد. و ديگرى همين كه با آوردن قوانين غربى احكام اسلام را از ميدان عمل و اجرا خارج كند.

تحميل قوانين بيگانه بر جامعه اسلامى ما منشاء گرفتاريها و مشكلات بسيار شده است. اشخاص مطلعى الان در عدليه هستند كه از قوانين دادگسترى و طرز كار آن شكايتها دارند. اگر كسى گرفتار دادگسترى فعلى ايران يا ساير كشورهاى مشابه آن شود، يك عمر بايد زحمت بكشد تا مطلبى را ثابت كند. وكيل متبحرى كه در جوانى ديده بوديم مى‌گفته محاكمه‌اى را كه بين دو دسته است من تا آخر عمرم در ميان قوانين و چرخ و پر دستگاه دادگسترى مى‌چرخانم! و بعد از من پسرم اين كار را ادامه خواهد داد! الان درست همين طور شده است؛ مگر در مورد پرونده‌هايى كه اعمال نفوذ مى‌شود كه البته به سرعت، ولى به ناحق رسيدگى و تمام مى‌شود. قوانين فعلى دادگسترى براى مردم جز زحمت، جز بازماندن از كار و زندگى، جز اين كه استفاده‌هاى غير مشروع از آنها بشود نتيجه‌اى ندارد. كمتر كسى به حقوق حقه خود مى‌رسد. تازه در حل و فصل دعاوى همه جهات بايد رعايت شود، نه اين كه [فقط] هر كس به حق خود برسد. بايد ضمناً وقت مردم، كيفيت زندگى و كارهاى طرفين دعوى ملاحظه شود و هر چه ساده‌تر و سريعتر انجام بگيرد. دعوايى كه آن وقتها قاضى شرع در ظرف دو سه روز حل و فصل مى‌كرد، حالا در بيست سال هم تمام نمى‌شود! در اين مدت، جوانان، پير مردان و مستمندان بايد هر روز صبح تا عصر به دادگسترى بروند و در راهروها و پشت ميزها سرگردان باشند؛ آخرش هم معلوم نمى‌شود كه چه شد. هر كدام كه زرنگتر و براى رشوه دادن دست و دل بازتر باشند، كار خود را به ناحق هم كه شده زودتر از پيش مى‌برند؛ و گر نه تا آخر عمر بايد بلا تكليف و سرگردان بمانند.

گاهى در كتابها و روز نامه‌هايشان مى‌نويسند كه احكام جزايى اسلام احكام خشنى است! حتى يك نفر با كمال بى آبرويى نوشته بود احكام خشنى است كه از اعراب پيدا شده‌