عدالت را در مورد او رعایت نکرده است و به زن دیگری یا زنان دیگرش توجه بیشتری می‌کند این مسئله در محکمه طرح و در صورت ثبوت، شوهر را ملزم به اجرای عدالت کند و در صورت استنکاف، مثلا مجازات نماید، آیا وضع این قوانین نافذ است؟

استاد : مسئله خوبی است و مربوط می‌شود به حدود قوانین موضوعه یعنی قوانینی که خود افراد می‌توانند ]در چارچوب اسلام[ وضع کنند و حدود اینها را از نظر اسلام ذکر می‌کند.

مسلّما این حرف حرف درستی است یعنی ما می‌توانیم یک سلسله قوانین یا تصویب‌نامه‌ها و آیین‌نامه‌ها وضع کنیم که اینها مربوط به حسن اجرای قانون شرعی باشد. اینها نه تنها خلاف نیست، بلکه لازم هم می‌شود و در واقع می‌شود گفت اسم اینها اصلا قانون نیست، اینها نظارت کردن بر حسن اجراست و از چیزهایی است که جایش خالی بوده و حتما باید انجام شود.

این همه مفاسدی که امروز پیدا شده، این عصیان و طغیانی که علیه قوانین اسلامی پیدا شده، یک ریشه‌اش ـ نمی‌خواهم بگویم همه ریشه‌هایش ـ این است که در حسن اجرای اینها مراقبت کامل نشده. من خودم این را مکرر در جلسات گفته‌ام که نص آیه قرآن درباره تعدد زوجات این است: فَاِنْ خِفْتُمْ اَلّا تَعْدِلوا فَواحِدةً[١] . بدون شک قانون تعدد

زوجات به عنوان یک چاره اجتماعی وضع شده[٢] . در ذیل همان آیه‌ای

که می‌فرماید: وَ اِنْ خِفْتُمْ اَلّا تُفْسِطوا فِی الْیتمی فَانْکحوا ما طابَ لَکمْ مِنَ

[١] . نساء / ٣.

[٢] . در اين مقالاتی كه من می‌نويسم و به زودی خواهد رسيد، اين مطلب راثابت می‌كنيم. ]رجوع شود به كتاب نظام حقوق زن در اسلام.[