می‌گذاشتند؛ وقتی زنها آمدند، یک ظرف آب بود، حضرت فرمود: من دستم را در این ظرف آب می‌زنم، شما هم دستتان را در آن بزنید، همین بیعت است. این، یک دلیل که ذکر می‌کنند.

٢. بیعت با علی ٧

دلیل دیگرش، که این کمتر ذکر می‌شود ولی بعضی ذکر کرده‌اند، بیعت با خود حضرت امیر است. بیعت پیغمبر نه بیعت بر نبوت پیغمبر است و نه بیعت بر ریاست پیغمبر، چون اینها همه محرز و مسلّم بوده است، بیعت و پیمان بوده بر این که به آنچه که این پیغمبر می‌گوید عمل کنند. ولی تاریخ، بیعت بر خود خلافت را نشان می‌دهد. در مسئله خلافت که می‌آمدند بیعت می‌کردند آن رسما به منزله رأی دادن به خلافت بود و در آنجا زنها هم شرکت می‌کردند. مخصوصا درباره بیعت با حضرت امیر در نهج‌البلاغه جمله‌ای هست که نشان می‌دهد زنان هم با حضرت امیر بیعت کردند.

می‌دانیم که بعد از خلافت عثمان به واسطه وضع خاصی که در دوره عثمان به وجود آمده بود و اوضاع مخصوصی که بود، امیرالمؤمنین امتناع می‌کرد از این که با او بیعت کنند (حال چرا او امتناع می‌کرد باید در جای خودش بحث شود). مردم اصرار عجیب و فوق‌العاده‌ای کردند، ریختند به دور حضرت امیر و به خانه او و تقریبا به زور او را بیرون کشیدند برای بیعت، که این را در خطبه شِقشِقیه هم می‌فرماید: حَتّی لَقَدْ وُطِئَ الْحَسَنانِ وَ شُقَّ عِطْفای[١] . می‌گوید بچه‌هایم داشتند زیر لگد مردم پامال می‌شدند و مردم پهلوهای من را به هم فشار می‌دادند.

در خطبه ٢٢٧ نهج‌البلاغه به مردم می‌گوید: شما که آمدید با من

[١] . نهج‌البلاغه خطبه ٢.