کاملی از سیاستهای خارجی و از اوضاع و احوال جهان دارد، رأی می‌دهد، نظر می‌دهد، در شوراها شرکت می‌کند؛ او در سیاست دارد دخالت می‌کند بدون این که یک مقام مطاعی در اجتماع داشته باشد. حتی سفارت، سیاست هست ولی حکومت نیست؛ در آن، چیزی از حکومت و مطاعیت وجود ندارد. اینها مسائلی است که باید از یکدیگر تفکیک شود.

ما در این مسئله، موضوع دیگری الان نداریم که بخواهیم روی آن بحث کنیم و دیگر من خیال می‌کنم که در اینجا این مسئله سیاست را ختم کنیم.

چند پرسش و پاسخ

١. درباره تعدد زوجات

من چون دیدم مباحث امروز ما که تتمه این مبحث است مقدارِ ناقصی است فکر کردم تتمه بحث خودمان را راجع به آن سؤالاتی که آقای مهندس در جلسه پیش طرح کردند قرار بدهیم چون باید تصمیم بگیریم که در جلسه بعد چه موضوعی را بحث کنیم. چون این سؤالات، امروز خیلی مورد احتیاج است اینها را در تتمه این بحث عرض می‌کنیم. ایشان چند سؤال کرده‌اند، یک سؤال این است:

آیا وضع قوانینی به منظور کنترل اجرای صحیح روح قوانین شرعی چه صورتی دارد؟ مثال: اسلام صریحا عدالت را در تعدد زوجات در قرآن شرط کرده است و در صورت عدم امکان اجرای آن، تعدد زوجات را صحیح ندانسته است. حال اگر ما قوانینی وضع کنیم که طی آن هرگاه زنی از شوهر خویش شکایت کرد که