]آقای طباطبایی[ در حاشیه مفصلی که اینجا دارند می‌خواهند حرف شیخ اشراق را تأیید کنند. مرحوم آخوند تا این مقدار را قبول دارد که بین اجزاء زمان تقدم بالطبع هم هست چون «لیس إلّا بالطبع» را نفی کرد نه «بالطبع» را، اما آقای طباطبایی چیز دیگری می‌فرمایند؛ ایشان می‌فرمایند: تقدم زمانی هم نوعی تقدم بالطبع است، ولی تقدم بالطبع بر دو قسم است: در قسم اول متقدم و متأخر اجتماع در وجود دارند و در قسم دوم متقدم و متأخر اجتماع در وجود ندارند.

ما می‌گوییم: این مطلب نقیض حرف سابق شماست؛ چون اگر بگوییم «تقدم بالزمان داخل در تقدم بالطبع است» به این معناست که ملاک تقدم بالطبع در ]تقدم بالزمان[ وجود دارد. ملاک تقدم بالطبع را خود شما مثل «وجود» می‌دانید، در حالی که شما در اینجا می‌گویید ملاک تقدم ]بالزمان[ انتساب به قوه است. مطابق بیانی که می‌گویید «در تقدم بالزمان آن مبدأ محدود بالقوه بودن است» واقعا تقدم بالزمان نوعی خاص از تقدم می‌شود غیر از تقدم بالطبع. اما از طرف دیگر می‌گویید تقدم بالزمان همان تقدم بالطبع است ولی تقدم بالطبع بر دو قسم است.

بله، اگر بخواهید بگویید «در باب زمان علاوه بر تقدم زمانی تقدم بالطبع هم وجود دارد» این به همان حرف مرحوم آخوند برمی‌گردد. اما اگر بگویید «تقدم زمانی همان تقدم بالطبع است» قابل اشکال و ایراد است.