درسهای اسفار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥ - فی أن القوة المحرکة الجسمانیة متناهیة التحریک
جلسه صد و دوم
بسم الله الرحمن الرحیم
فصل ١٥
فی أن القوة المحرکة الجسمانیة متناهیة التحریک[١]
در این فصل مبحثی طرح میشود که از نظر خاصی دارای اهمیت است. ما باید اول ببینیم وجهه نظر فلاسفه خودمان چیست و بعد مطلب را بررسی کنیم.
عنوان فصل این است: قوای محرکه جسمانی متناهیالتحریکاند؛ یعنی قوای محرکهای که در طبیعت وجود دارند، از نظر تحریک متناهیاند و در آنها امکان اینکه حرکتهای غیرمتناهی به وجود آورند نیست.
قبلا گفتیم تحریک غیرمتناهی به سه صورت فرض میشود: شِدّی، عِدّی و مُدّی. در فصل قبل در مورد تحریک غیرمتناهی شِدّی بحث کردیم و گفتیم امری محال است. اما تحریک غیرمتناهی عِدّی به این معناست که قوهای منشأ حرکتهایی باشد که عددا غیرمتناهیاند، و تحریک غیرمتناهی مُدّی به این معناست که قوهای منشأ حرکتی باشد که الی الابد ادامه دارد. این آقایان میگویند: محال است که قوای طبیعی اثر غیرمتناهی ایجاد کنند.
[١] . اسفار ج ٣، ص ٢٣٢ (مرحله ٨ ، فصل ١٥).