آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٥ - حیات برزخی و حالت معاینه

دیگر را معاینه میکند. هنوز اینجاست، هنوز علاقه روح به بدن بکلی قطع نشده است، ولی جهان دیگر را معاینه میکند. یکی از اساتید ما میگفت مَثَلش مثل این درهای یک لَتی است؛ مثل کسی که دم یک در قرار میگیرد، وقتی که در را باز میکنند هنوز در این اتاق است و این اتاق را دارد میبیند، بیرون را هم دارد میبیند. آن حالتی که در روایات «حالت معاینه» نامیده شده است، [حالتی است که] انسان از نظر روحی و معنوی در مرز دنیا و آخرت قرار میگیرد، یعنی در آنِ واحد با چشم ظاهر دنیا را میبیند و با چشم باطن آخرت را.

همانجاست که دیگر همه حرفها برایش روشن میشود؛ همان جاست که منکران و کافران وقتی که علائمش را دیدند، و دیدند که به کجا دارند میروند، نهایت ناراحتی به آنها دست میدهد. آن وقت است که به آنها گفته میشود آنچه که مرتب میگفتید مَتی (کی) همین است:قیلَ هذَا الَّذی کنْتُمْ بِهِ تَدَّعونَ (تَدَّعون در اینجا به معنی تَدْعون است، مثل تَدْخَرونَ، تَدْخُرونَ و تَدَّخِرون که یک معنا میدهد) این همان است که شما میخواندید، مرتب میگفتید کی، طلب میکردید، استعجال میکردید که پس چرا پیدایش نمیشود.

در واقع این آیه میخواهد بگوید که جواب این سؤال که«مَتی هذَا الْوَعْدُ» خیلی به تأخیر نمیافتد، دم مردن جواب را همه میگیرید، همه متوجه میشوید که دارید از دروازه وارد میشوید ... [١] یعنی اصلًا او مجسمه عدالت است. قرآن وقتی میگوید:

«زمانی که آنها آن موعد را خیلی نزدیک میبینند» یعنی آن دیگر نزدیک نیست، عین نزدیکی

[١]. [حدود یک دقیقه از سخنرانی روی نوار ضبط نشده است.]