آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٩ - آمادگی بیشتر برای تربیت، در جوانی
آمادگی بیشتر برای تربیت، در جوانی
اینجا دو سه نکته را باید متوجه شد. یک نکته این است که به طورکلی در تعلیم و تربیت، انسانها هر چه از نظر سنی کوچکتر و جوانتر باشند آمادگیشان برای هرگونه تربیتی بیشتر است؛ یعنی انسان هر چه کوچکتر است نقشپذیرتر است و هر چه که بزرگتر میشود نقشناپذیرتر میشود. این، هم در خوبیها صدق میکند هم در بدیها.
همسر انسان در همان اوایل نقشپذیرتر است تا وقتی که سنش بالا برود. بچه انسان هم اینچنین است. این است که حضرت امیر در وصیتشان به امام حسن مرتب توصیه میکنند، میفرمایند مراقب بچهها باش:«وَ إنَّما قَلْبُ الْحَدَثِ کالْارْضِ الْخالِیةِ» [١] دل جوان مانند زمینِ کشت نشده است، آماده هر بذری است که در آنجا بکاریم.
ولی اگر زمین را یک بار کشت کردند، دیگر کشت دوم کارش مشکل میشود.
سعدی میگوید:
هر که در خردیاش ادب نکنند | در بزرگی صلاح از او برخاست | |
چوب تر را چنان که خواهی پیچ | نشود خشک جز به آتش راست | |
چوب وقتی که تر است هر طور که آن را بپیچی بعد که خشک شد به همان شکل درمیآید؛ ولی وقتی که خشک است نمیتوان آن را به شکل دلخواه درآورد.
[١] نهجالبلاغه، نامه ٣١.