آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٤ - معنی اولی الالباب

حکم آنکه شما به مصالح و مفاسد خودتان راهنمایی شدید و عمل نکردید، این عکسالعمل طبیعی است و لایتخلّف، و عذاب آخرت است به حکم اینکه شما به وظیفه عبودیت خودتان عمل نکردید. این است که بعد از عذاب دنیا که در دو سه آیه فرمود، میفرماید:أعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ عَذاباً شَدیداً.«فَذاقَتْ»معنی «اولیالالباب»

فَاتَّقُوا اللَّهَ یا اولِی الْألْباب. مکرر «اتَّقوا» را در همین سوره داشتیم و گفتیم که اشاره به همان مسائل مربوط به مطالب این آیات است. دوباره میفرماید: پس تقوای الهی را پیشه بگیرید ای صاحبان خردها، ای مغزدارها. «اولیالالباب» یعنی مغزدارها، ولی مغزِ به این معنا: ما در اصطلاح فارسی، زبان خودمان، وقتی میگوییم مغز، مقصودمان مخّ است. عرب به آن نمیگوید [مغز.] آنچه که لفظ «مغز» بر آن دلالت دارد عرب میگوید «لُب». در زبان عرب به این چیزی که ما میگوییم مغز، آنها میگویند مخ. «لُب» مغزِ به آن معناست که مثلًا ما میگوییم مغز گردو یا مغز بادام. اگر چیزی پوستهای داشته باشد و ماده قابل استفادهاش در داخل آن پوسته قرار بگیرد- مثل همان مغز گردو و پوستی که دور آن هست- آنجا عرب کلمه «قشر» و کلمه «لُب» را به کار میبرد. قرآن در بسیاری از آیات عقل انسان را به منزله لُب- یعنی مغز به معنایی که عرض کردم- میداند؛ یعنی آدم که آدم است، به این هیکل و اندام نیست؛ آدمی بودن آدم به آن چیزی است که [در باطن اوست.]