آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣ - مدت عدّه

چهار ماه و ده روز است«ارْبَعَةَ اشْهُرٍ وَ عَشْراً» که نصّ آیه قرآن است. چون عده وفات چهار ماه و ده روز است، گاهی اشتباه میشود، بعضی خیال میکنند عده طلاق هم در جایی که سه عادت نیست سه ماه و ده روز است، میگویند عده این زن سه ماه و ده روز است؛ خیر، ما سه ماه و ده روز نداریم، چهار ماه و ده روز داریم در عده وفات. در عده طلاق، سه ماه داریم در عده بعضی از زنها، و سه عادت داریم در عده بعضی دیگر از زنها. عده وفات اختصاص ندارد؛ همه زنها، حتی زنی که یائسه واقعی است یعنی سنش از سن عادت شدن و بچهآوردن گذشته است باید عده نگه دارد، درصورتی که در طلاق اگر زن به سن یائسگی برسد اصلًا عده ندارد.

حال مسألهای پیش میآید که اگر زنی شوهرش مُرد و زن حامله بود، عده زن چقدر است؟ آیا چهار ماه و ده روز است یا وضع حمل است؟ به حسب فقه شیعه- که از مسلّمات فقه شیعه است و از همان اول حضرت امیر علیه السلام این مطلب را توضیح دادند- زنی که حامل باشد و شوهرش بمیرد، عدهاش «ابْعَدُ الاجَلَین» است، یعنی دورترین مدتها؛ یعنی از این چهار ماه و ده روز و مدت حمل، هر کدام دورتر باشد عدهاش همان است. اگر زن تازه حامله شده است و شوهرش مُرد، نُه ماه بعد میخواهد بزاید، مدتش آن نُه ماه است. اگر زن وضع حملش قریب است، مثلًا یک روز دیگر خواهد زایید، باید عده چهار ماه و ده روز را نگه دارد.

اینجا امر تقوا را تکرار میفرماید. تکرار اینها برای این است- از آیه بعد هم استنباط خواهیم کرد- که قرآن میخواهد اهمیت فوقالعاده رعایت حدود خانوادگی را ذکر کند، چون تقوا «خود نگهداری» و