آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢٢ - معنی مکر خدا

میکند خدا هم با او مکر میکند(وَ مَکروا وَ مَکرَ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَیرُ الْماکرینَ) [١].

معنی مکر خدا

مکر در مورد خداوند چه معنی دارد؟ مکر خدا آن وقتی است که کار خدا، یعنی سنت الهی، آن شکل پوشیده خود را پیدا میکند. اینکه «مکر» گفته میشود به اعتبار این است که وقتی ما این افعال را به خدا نسبت میدهیم از نظر شکل کار است نه از نظر روح کار. یک انسان که با انسان دیگر مکر میکند، معنایش این است که طوری با او رفتار میکند که او راز و رمز کار این را نمیفهمد و نمیداند. البته همه مکرها در مورد انسانها بد نیست؛ مکر یک انسان نسبت به انسان دیگر ممکن است بر اساس سوءنیت باشد و ممکن است بر اساس حسن نیت باشد در جایی که انسان با یک مکار مکر میکند. لازمه ایمان این نیست که انسان سیاست و روشی را که در مقابل دیگران پیش میگیرد صددرصد آشکار کند و به اصطلاح امروز دست خودش را رو کند تا طرف بخواند و بعد بر ضدش رفتار کند. این که حماقت است. منتها فرق میان مکر خوب و مکر بد- که مکر خوب را «تدبیر» میگوییم- در نیت نهایی است که آدمی که مکرش بد است، بر اساس یک سوءنیت یک کار پوشیده را انجام میدهد، ولی آن کسی که نیت خیر دارد، بر اساس یک حسن نیت کار پوشیدهای را انجام میدهد. مقصود از «کار پوشیده» این است که کاری که انجام میدهد راز و سرّ این کار برطرف روشن نیست، طرف نمیتواند دست او را بخواند که کار او برای چیست، و بسا هست

[١]. آلعمران/ ٥٤.