آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٨١ - تفسیر سوره قلم (٣)

فرمود کسانی که دارای این صفات پلید زشت هستند، هرگز به حرف آنها گوش مکن، آنها را اطاعت مکن. گفتیم مقصود این است که به پیشنهادهای آنها- که پیشنهاد توافق و تصالح به تو میدهند- ترتیب اثر نده. بعد برای [اینکه نشان بدهد] که اینها چگونه مردمی هستند، صفات پلید آنها را یکیک ذکر فرمود: «حلّاف» اند،

«مهین» اند، «همّاز» اند، «مشّاء بنمیم» اند و ... بعد ریشه این فساد اخلاقی اینها را بیان کرد و فرمود: اینها از چه چیز در این منجلابها افتادهاند؟ از این که خود را صاحب مال و ثروت و صاحب فرزندان و عشیره میبینند. گفتیم که درواقع مقصود این است که این دارم دارمهاست که انسان را به این منجلابها میاندازد، اینکه خدا به انسان نعمتی بدهد و به جای آنکه آن نعمتها برای او همان شکل و ماهیت نعمت را داشته باشد که خود بهخود شکر انگیز است و موجب میشود که مراقب باشد چگونه با این نعمتها رفتار کند که رضای خدای منعم در آنهاست، برعکس همه چیز را فراموش میکند، از خدا غافل میشود، فقط خودش را میبیند: این منم که این را دارم، این منم که چنین. همین منم منمها، و دارم دارمها انسان را به اینجاها میکشاند. اینها مربوط به آیاتی بود که در جلسه پیش تفسیر شد.

به همان مناسبت قرآن کریم داستانی را به طور اشاره ذکر میکند، میفرماید:

«انّا بَلَوْناهُمْ کما بَلَوْنا أصْحابَ الْجَنَّةِ» ما اینها را (یعنی همین اشخاصی که از این صفات رذیله سر درآوردند) مورد ابتلا و آزمایش قرار دادیم، یعنی با دادن مال و ثروت و با این مال و ثروتها اینها را در آزمایشگاه بزرگ خودمان قرار دادیم آنچنان که آن باغداران را (قرآن اسمی نمیبرد، همینقدر اشاره میکند) در این آزمایشگاه قرار دادیم.