آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢١ - سؤال جدلی و جواب قرآن

مورد قیامت به کار برده میشود، معنای «جمع» دارد. سوره حشر را هم که به این نام میخوانیم، گفتیم به اعتبار کوچ دستهجمعی است:هُوَ الَّذی اخْرَجَ الَّذینَ کفَروا مِنْ اهْلِ الْکتابِ مِنْ دِیارِهِمْ لِأوَّلِ الْحَشْرِ [١]. این آیه میفرماید (خیلی تعبیر عجیبی است):«قُلْ هُوَ الَّذی ذَرَأکمْ فِی الْارْضِ وَ الَیهِ تُحْشَرون» اوست که شما را در زمین پهن کرد و به سوی او جمع میشوید. کأ نّه بسطی است و قبضی. از ناحیه خدا که آمدهاید [و در زمین بسط یافتهاید] کأ نّه هر بسطی یک قبضی را به دنبال دارد.

شما در زمین آفریده شده و پراکنده شدهاید؛ فکر نکردهاید که آیا همین است؟

آفریده شدهاید که پراکنده بشوید؟ مطلب به همین جا پایان مییابد؟ یا مثل نور

خورشید که اگر از یک طرف بسط میشود، از طرف دیگر قبض میشود؛ فرستاده میشود و آورده میشود (یک چنین حالتی). بعد از آنکه فرمود فکر کنید (یعنی هر کسی که در نظام عالم فکر کند خدا را میشناسد و کسی که خدا را بشناسد و خلق را از ناحیه خدا بداند به حشر ایمان میآورد؛ نبودن قیامت با بودن خدا و با حکیم بودن خدا سازگار نیست) میفرماید:«قُلْ هُوَ الَّذی ذَرَأَکمْ فِی الْارْضِ و الَیهِ تُحْشَرونَ»سؤال جدلی و جواب قرآن

[مشرکین] همیشه یک سؤال عامیانه در این زمینه از پیغمبر داشتند، به

[١]. حشر/ ٢.