آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٦ - سستی در کار عالم نیست

مقدمه یک آبادی یعنی برای یک آبادی دیگر است. هیچ چیزی که صرفاً خرابی باشد در عالم وجود ندارد. بعد قرآن میگوید: باز هم فکر کن، دومرتبه روی آن فکر کن:«ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ کرَّتَینِ» و بار دوم باز چشمت را تیز کن و دقت کن و فکر کن. گویی اینطور میخواهد بگوید: با چشم انتقاد نگاه کن، ببین میتوانی در جایی عیبی، نقصی، خللی پیدا کنی؟ میفرماید: بار دیگر و بار دیگر (کرَّتَین یعنی مکرر در مکرر) نگاه کن. (این نگاه فقط نگاه با چشم نیست؛ با فکر، با عقل، با علم، با چشم مسلح، با هر چه میخواهی) هر چه که دلت میخواهد، مکرر در مکرر در نظام عالم دقت کن، ببین خللی و عیبی میتوانی پیدا کنی؟ بعد میگوید: من میدانم چه میشود، آخر این چشم و دیدهات برمیگردد به سوی تو شکست خورده، یعنی بدون اینکه هیچ چیزی بتواند پیدا کند:«حَسیر ».

قیافه یک آدمی که هم شکست خورده باشد و هم خسته شده باشد چه قیافهای است؟ گاهی انسان یک کاری میکند خیلی خسته میشود ولی بالاخره موفق شده است. او اگرچه آثار خستگی در بدنش هست ولی آثار موفقیت از چشمهایش و از چهرهاش پیداست. گاهی انسان در یک کاری خسته نشده ولی شکست خورده است؛ تنش خسته نیست ولی آثار شکست از چهرهاش و از روحش پیداست. حال، انسان در یک کاری، هم خودش را خسته کرده باشد و هم بعد از خستگی شکستخورده برگردد، ببینید دیگر چه قیافهای پیدا میکند؟! میگوید: چشم و دیده را و دقت و فکر را، هر چه دلت میخواهد، مکرر در مکرر برای پیدا کردن عیبی در کار عالم، در نظام کل عالم به کار بینداز. اما به تو میگویم آخر کار وقتی برمیگردد، هم شکست خورده و هم