بعد از اینکه قرآن این قسمها را می‌خورد می‌فرماید: هَلْ فی ذلِک قَسَمٌ لِذی حِجْرٍ آیا برای یک عاقل در اینها سوگند هست؟! یعنی این سوگندها برای یک عاقل که معنی و ارزش این سوگندها را درک کند کافی است. اشاره است به اینکه آن انسانی واقعا به کرامت انسانی نائل آمده که به این شکل در آمده باشد.

بعد از اینکه قرآن این سوگندها را می‌خورد دیگر هیچ بحثی نمی‌کند و به ظاهر از مطلب خارج می‌شود، ولی در واقع خارج نمی‌شود بلکه فراز دیگری طرح می‌شود و در آخر به این مطلب برمی‌گردد.

بعد از این قَسمهای خیلی لطیف و روحانی، می‌رود سراغ مردمی که بر ضد این حالتها هستند، مردم پول پرست، جاه پرست، مقام پرست که جز پول و جاه و مقام اصلا چیزی نمی‌فهمند، یعنی تمام وجودشان پر شده از اینها. واقعا عجیب است که اگر مادیات وجود انسان را پر کند به طوری که غیر از مادیات چیزی نفهمد، انسان با آن استعداد پایان‌ناپذیری که دارد تبدیل می‌شود به ماده خواهی و مادی خواهی و چه موجودی از آب در می‌آید[١] !

اینجا قرآن به حوادث تاریخی گذشته و به اقوامی اشاره می‌کند که کارهایی نظیر کارهای این افراد می‌کرده‌اند. ألَمْ تَرَ کیفَ فَعَلَ رَبُّک بِعادٍ. إرَمَ

[١] . ديشب در روزنامه‌ها خوانديم كه يك نفر برای پول چه كارهايی می‌كند كه واقعا انسان حيرت می‌كند و باخود می‌گويد اينها افسانه است و مگر امكان دارد بشری به جايی برسد كه به طمع پول و به خاطر باج خواهیطفل معصومی را با آن وضع فجيع بكشد؟! اصلا در مغز اين آدم غير از پول چيز ديگری وجود نداشته. اينپول پرستی انسان را به كجا می‌رساند؟! همچنان كه جاه پرستی هم همين طور است. همين انسانی كهمی‌توانست از اين فجر و ليالی عشر و از اين شفع و وتر انسانيت استفاده كند و نسيم انسانيت به او بوزد، بهخاطر جاه و مقام چه جنايتهايی كه مرتكب نمی‌شود! عجيب اين است كه اين انسانها عواقب اين كارها رامی‌بينند و بايد سبب عبرت باشد ولی باز می‌بينيم سبب عبرت نمی‌شود و هر سال يكی دو تا از اين جنايتهایبسيار تكان دهنده اتفاق می‌افتد.