آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١٢
نخواسته بودم. گفتم: خدایا تو به انبیاء گذشته فلان مواهب را دادی. این سوره نازل شد که آیا ما به تو اینها را ندادهایم؟! یعنی اینها کجا و آنها کجا!
ادامه آیات
وَ وَضَعْنا عَنْک وِزْرَک و نهادیم[١] از تو آن بار سنگین تو را. این، اِنعام دوم الهی است. بار سنگین چیست؟ این سوره را وقتی با آن جملههایی که موسی از خدا خواسته قرین یکدیگر قرار بدهیم، همدیگر را خوب تفسیر میکنند. موسی میگوید: رَبِّ اشْرَحْ لی صَدْری خدایا به من شرح صدر بده. وَ یسِّرْ لی أمْری کار مرا بر من آسان بگردان. کار موسی چه بود؟ دعوت و تبلیغ و هدایت مردم. این کار از مشکلترین کارهاست. وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانی. یفْقَهوا قَوْلی. گره از زبان من بازگیر که مردم سخن و مقصد مرا بفهمند و بدانند؛ یعنی اگر مردم بتوانند بفهمند و بدانند که من چه میگویم و به کجا میخواهم آنها را ببرم، همان کافی است. وَاجْعَلْ لی وَزیرآ[٢] مِنْ أهْلی. هارونَ أخی. اُشْدُدْ بِهِ أزْری. وَ أشْرِکهُ فی أمْری. خدایا وزیری برای من از خاندانم قرار بده. هارون برادرم را. «وزیر» یعنی چه؟ کلمه «وزیر» از بس در مورد پادشاهان ]و در باره[ چیزی که جزء جلال یک نفر دیگر است گفته شده، ما خیال میکنیم وزیر یعنی کسی که پشت سر شخص حرکت کند، در حالی که اصل لغت «وزیر» یعنی کمک؛ یعنی کسی که در برداشتن یک بار خیلی سنگین به دیگری کمک میکند. شما هم اگر در کار خودتان، مثلا در شرکتتان، یک نفر بیاورید برای کمک که مقداری سنگینی کار را از دوش شما بردارد و متحمل شود، برای خودتان وزیر گرفتهاید. به این معناست که پیغمبراکرم علی (ع) را وزیر خودش
[١] . وضع يعنی نهادن، فرو نهادن، برداشتن و پايين گذاشتن.
[٢] . در سوره «ألَمْ نَشْرَحْ» كلمه «وزر» است و اينجا كلمه «وزير».