بعید است، البته درست است ولی از نظر ظاهر بعید است. ألَمْ یجِدْک یتیمآ فَآوی آیا تو را یتیم نیافت پس مأوی داد؟! در اینجا نمی‌گوید «تو را مأوی داد»، بلکه می‌گوید: «مأوی داد». این را به دو صورت می‌توان معنا کرد: یکی اینکه تو را مأوی داد، دیگر اینکه به وسیله تو دیگران را مأوی داد. وَ وَجَدَک ضالّاً فَهَدی باز نمی‌گوید تو را هدایت کرد، بلکه مطلق می‌گوید؛ هم تو را هدایت کرد و هم دیگران را به وسیله تو هدایت کرد. وَ وَجَدَک عائِلا فَأغْنی. تو را عائل و عیالمند یافت و بی‌نیاز کرد، هم تو را بی‌نیاز کرد و هم دیگران را. خلاصه می‌توان معنی این سه آیه را به صورت اعم گرفت.

سه دستور برای امت

حال که این سه عنایت را از گذشته درباره تو گفتیم، سه دستور هم به تو می‌دهیم. درواقع اینها سه دستور برای همه امت است. تو یتیم بودی، پس می‌دانی یتیمی چیست. فَأمَّا الْیـَتیمَ فَلا تَقْهَرْ یتیم را مغلوب و مقهور و زیردست قرار مده، از یتیمی یتیم سوء استفاده نکن که او را زیر دست خودت و مقهور قرار بدهی؛ یعنی به یتیم آنقدر عزت و احترام بده که هیچ احساس نکند که چون پدر را از دست داده زیردست شده.

وَ أمَّا السّائِلَ فَلا تَنْهَرْ پرسنده‌ها را مران. گفته‌اند «پرسنده» یعنی آن که چیزی ندارد و از تو می‌خواهد، اعم از مالی و غیر مالی. اینکه می‌فرماید: «مران» غیر از این است که بگوید «چیزی بده». گاهی انسان ندارد و چیزی نمی‌دهد. بر انسان واجب نیست که هر وقت هر سائلی آمد، چه سائلِ معنا چه سائلِ ماده، حتما چیزی به او بدهد، اما باید او را با مهربانی رد کرد، نه به شدت. در این جهت قرآن کریم خیلی عنایت دارد.