آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٣
سوگند به شب آنگاه که میپوشاند خورشید را. پس باز هم شب است که روی خورشید را میپوشاند؛ چون شب از زمین پیدا میشود و آنگاه شب میشود که زمین رویش را از خورشید برگرداند.
معنی «سماء» در قرآن
وَ السَّماءِ وَ ما بَنیها و سوگند به آنچه در بالا هست و آنچه آن را ساخته است. قبلا گفتهایم که کلمه «سماء» در عربی با کلمه «آسمان» در فارسی هممعنی نیست. و لهذا درست نیست که کلمه «آسمان» را ترجمه کلمه «سماء» بیاوریم ولی چون لغتی نبوده این را آوردهاند. آسمان یعنی چرخمانند و ترجمه لغتِ فلک است. سماء در قرآن یعنی بالا، بالایی، آنچه که در بالا قرار گرفته. قرآن گاهی به ابر و باران و هر چه که در بالا قرار گرفته «سماء» میگوید و حتی به چیزهایی که از نظر معنوی بالا هستند نه از نظر ظاهری.
چرا در آیه تعبیر به «ما» شده است؟
وَ ما بَنیها و آنچه اینها را ساخته است. چرا گفت: «آنچه ساخته است» در حالی که باید بگوید: «وَ مَنْ بَنیها» یعنی آن کسی که ساخته است، چون خدا ساخته است و در مورد خدا باید «کس» به کار برده شود نه چیز؟ «ما» یعنی چیز، و «مَنْ» یعنی کس.
اینجا دو احتمال داده شده. احتمال اول اینکه گاهی در مقام تعجب، از «کس» به عنوان «چیز» اسم برده میشود. گاهی انسان به یک انسان عِملاق[١] و قهرمان برمیخورد که در جهتی به نظرش یک غول میآید،
[١] . ]يعنی غول پيكر.[