خطبه‌ای است در نهج‌البلاغه راجع به خلقت مورچه. می‌فرماید: اُنْظُروا إلَی النَّمْلَةِ فی صِغَرِ جُثَّتِها وَ لَطافَةِ هَیئَتِها...[١] یعنی یک نگاهی بکنید در خلقت مورچه با این جثه کوچک و با این هیئت لطیف و نازک و نرمش، چگونه غذا می‌خورد و چگونه این غذاها را نرم می‌کند و از این گردن کوچکش رد می‌کند. چشمش و گوشش را که در سرش است در نظر بگیرید، شکمش را در نظر بگیرید... بعد از اینکه همه اینها را شرح می‌دهد می‌فرماید: آن هوش و غریزه این حیوان را در نظر بگیرید که زمستان و تابستان را تشخیص می‌دهد. تابستان که می‌شود شروع می‌کند به جمع‌آوری و انبار کردن برای زمستان که ماهها نمی‌تواند از سوراخش بیرون بیاید، تا در آن وقت اینها را ارتزاق کند. بعد در آخر می‌فرماید :... إلّا عَلی أنَّ فاطِرَ النَّمْلَةِ هُوَ فاطِرُ النَّخْلَةِ[٢] ...؛ یعنی در مقابل قدرت خدا خلقت مورچه و خلقت درخت خرما علی‌السویه است؛ یعنی نسبت اینها با قدرت خدا مساوی است و چنین نیست که خلقت کوچکتر چون کوچکتر است آسانتر از بزرگتر باشد، یا بالعکس خلقت بزرگتر چون بزرگتر است و مثلا ظریفکاری ندارد آسانتر باشد. در مقایسه با حق، این حرفها مطرح نیست و خلاصه بزرگ و کوچک در مقابل قدرت خدا علی‌السویه‌اند.

خلاصه، در آیه سوره بقره می‌فرماید: خدا ابا ندارد و خجالت نمی‌کشد که از این چیزهایی که به نظر انسانها کوچک می‌آید مثل بیاورد؛ بلکه عمدا از آنها مثل می‌آورد برای اینکه بفهمید از نظر خداوند همه اینها

[١] . نهج‌البلاغه، خطبه ١٨٣.

[٢] . الفاظ «نملة» و «نخلة» جناس دارند.