ما باید ببینیم قرآن راجع به دردها، رنجها و آرزوهای پیغمبر چه فرموده. پیغمبر از چه چیزی رنج می‌برده و قهرا چه آرزوهایی داشته؟ در سوره کهف می‌فرماید: فَلَعَلَّک باخِعٌ نَفْسَک عَلی اثارِهِمْ اِنْ لَمْ یؤْمِنوا بِهذَا الْحَدیثِ أسَفآ[١] . از این آیه می‌توان فهمید که پیغمبر از چه چیزهایی رنج می‌برده و آرزوهایش حول چه چیزهایی دور می‌زده. خدا به پیغمبر می‌گوید: تو مثل اینکه داری خودت را تلف می‌کنی به خاطر اینکه اینها هدایت نمی‌شوند و ایمان نمی‌آورند. تو کأ نّه می‌خواهی خودکشی کنی که اینها ایمان نمی‌آورند. پیغمبر این مقدار عنایت و آرزو داشت که مردم هدایت بشوند و از هدایت نشدن آنها رنج می‌برد.

آیه دیگر: لَقَدْ جاءَکمْ رَسولٌ مِنْ أنْفُسِکمْ عَزیزٌ عَلَیهِ ما عَنِتُّمْ حَریصٌ عَلَیکمْ بِالْمُؤْمِنینَ رَؤوفٌ رَحیمٌ[٢] پیامبری از خود شما، از جنس خود شما، از میان خود شما به سوی شما آمده است که بدبختیهای شما، دردهای شما، رنجهای شما، مشقتهای شما او را رنج می‌دهد و وقتی که بدبختی شما را می‌بیند رنج می‌کشد. پس اینجا قرآن نشان می‌دهد که رنج پیغمبر از چه چیزی است. حَریصٌ عَلَیکمْ درباره شما حرص دارد. تعبیر عجیبی است. آدمی که حرص مال دنیا پیدا می‌کند، غیر از پول هیچ چیز دیگری نمی‌شناسد. قرآن می‌گوید: این پیغمبر برای هدایت شما حرص می‌ورزد؛ یعنی تمام آرزوهایش در نجات دادن شما تجسم پیدا کرده. بِالْمُؤْمِنینَ رَؤوفٌ رَحیمٌ نسبت به مؤمنان مهربان است، مترحّم است، رحمت دارد.

این آیات نشان می‌دهد که پیغمبر از چه چیزی خشنود می‌شود و از چه چیزی ناخشنود. پس این وعده که می‌گوید: «ای پیغمبر! خدا آنقدر به

[١] . كهف / ٦.

[٢] . توبه / ١٢٨.