آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦
خداوندِ همه موجودات است در حالی که بینیاز از همه موجودات است و مربی و مکمل همه موجودات است و موجودات نیاز خودشان را به ]وسیله [او رفع میکنند. این، فرق میان ربوبیت و خداوندگاری او و خداوندگاری انسان اشیاء راست. این است که خدا را که میگوییم ربّ، یعنی مربی، مکمل اشیاء، از نقص به کمال برنده اشیاء.
حال اینجا چرا نفرمود مثلا «سَبِّحِ اسْمَ خالِقِک الاَْعْلی یا: رازِقِک الاَْعْلی» فرموده: «ربّ»؟ چون مسئلهای که ذکر میکند مسئله تبلیغ و دعوت مردم است. بعد میخوانیم: فَذَکرْ اِنْ نَفَعَتِ الذِّکری. سَیذَّکرُ مَنْ یخْشی. وَ یتَجَنَّبُهَا الاَْشْقی. اَلَّذی یصْلَی النّارَ الْکبْری. ثُمَّ لا یموتُ فیها وَ لا یحْیی. قَدْ اَفْلَحَ مَنْ تَزَکی[١] . به پیغمبر امر میکند مردم را دعوت کن، مردم را تبلیغ کن، یعنی مردم را تربیت کن. از این جهت است که پیغمبر در اینجا مظهر اسم «ربّ» پروردگار است، به اذن پروردگار مردم را تربیت میکند. این است که کلمه «ربّ» آمده.
کلمه «اسم»
کلمه دیگری که در اینجا داریم کلمه «اسم» است. اسم یعنی نام. مکرر گفته شده است که ما دو جور اسم داریم. یک نوع اسم که معمولا در اسمهای شخصی و اَعلام است، فقط نامگذاری است برای تشخیص، یعنی به معنی اسم هیچ توجهی نیست. این نامگذاریها فقط علامت است برای اینکه وقتی میخواهند ]چیزی را[ به یکدیگر بفهمانند، با آن علامت بفهمانند. وقتی میگویند «تهران» با این اسم، با این علامت[٢] ، با این لفظ فورا این شهر به یادمان میآید. وقتی میگویند «اصفهان» آن
[١] . اعلی / ٩ ـ ١٤.
[٢] . در زبان عربی اينها را «اَعلام» میگويند، جمع عَلَم يعنی علامت.