الاِْنْسانَ فی أحْسَنِ تَقْویمٍ ما انسان را در نیکوترین قوامها و پایه‌ها و ارکان آفریده‌ایم. در سوره «قَدْ اَفْلَحَ الْمُؤْمِنونَ» هم وقتی مراحل خلقت انسان را بیان می‌کند، در آخر می‌فرماید: ثُمَّ أنْشَأْناهُ خَلْقآ آخَرَ[١] یعنی بعد او را چیز دیگری کردیم. اول مراحل جسمانی خلقت را ذکر می‌کند و بعد می‌گوید: «بعد او را چیز دیگری کردیم»، کأ نّه می‌خواهد بگوید ]این مرحله، [دیگر برای شما قابل تعریف نیست. به اینجا که می‌رسد می‌فرماید: فَتَبارَک اللهُ أحْسَنُ الْخالِقینَ[٢] . کأ نّه فرموده: آفرین بر خدا اینچنین نیکوآفریننده‌ای که چنین مخلوقی آفریده است! کأ نّه خدای متعال انسان را که می‌آفریند به خودش آفرین می‌گوید؛ یعنی دیگر موجودی بالاتر از این از نظر تقویم و استعدادها، امکان ندارد.

باز هم، چه در اشارات آیات قرآنی و چه در لسان اخبار و روایات، این مطلب که خلقت انسان خلقت خاصی است، وارد شده است. از همه بالاتر خلقت آدم اول است که خدا در مورد او می‌فرماید: وَ نَفَخْتُ فیهِ مِنْ روحی...[٣] ؛ یعنی من از روح خود در او دمیدم، بعد به همه فرشتگان گفتم به او سجده کنید. در بعضی آیات دیگر می‌فرماید: آن روحی که ما دمیدیم اختصاص به آدم اول ندارد، بلکه به همه انسانها از آن روح الهی دمیده شده است.

پس این خود مسئله‌ای است مربوط به خلقت انسان که قرآن انسان را از نظر امکانات و استعدادهای نهانی، کاملترین و عالیترین و نیکوترین موجودات می‌داند.

[١] . مؤمنون / ١٤.

[٢] . همان.

[٣] . حجر / ٢٩، ص / ٧٢.