آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٣
احتمال بدی نیست و آن این است: در همان سرزمین پیامبران، یعنی فلسطین، دو کوه دیگر هست که یکی به نام «تین» یا «تینا» معروف است و دیگری به نام «زیتون» یا «زیüتا»، و در اینجا مقصود از تین و زیتون، آن دو کوه است.
در یک حدیث از ابن عباس نقل شده که در اینجا مقصود همان انجیر و زیتون معمولی است و در حدیث دیگری آمده که مقصود دو کوه است که به اعتبار اینکه در یکی از این دو کوه درخت انجیر زیاد است و در دیگری درخت زیتون، این دو کوه به نام انجیر و زیتون نامیده شدهاند.
اگر ما احتمال دوم را بگیریم پس هر چهار قَسم، قسم به محل است، منتها چهار محل مقدس؛ چون کوه تین و کوه زیتون هم به انبیا تعلق داشته است. بنابراین دو سوگند به دو محل خورده شده به اعتبار اینکه سرزمین انبیا بوده بدون اینکه اختصاص به نبی خاص داشته باشد، و دو سوگند دیگر به دو سرزمینی خورده شده که به دو نبی خاص تعلق دارد، یعنی طور سینین و بلد امین. ولی بیشتر مفسرین گفتهاند: «مقصود از تین و زیتون همان دو میوه معروف است» و این، وجه خاصی دارد که عرض خواهم کرد.
خلقت انسان در نیکوترین قوامهاست
حال این سوگندها برای چه چیزی خورده شده؟ یکمرتبه بحث میآید روی خلقت انسان: لَقَدْ خَلَقْنَا الاِْنْسانَ فی أحْسَنِ تَقْویمٍ. «لام» برای قسم است که افاده تأکید میکند و «قد» هم اصطلاحا «قد» تحقیق است که باز مفهوم تأکید دارد. معنی آیه چنین میشود: البته و محققا که ما انسان را در نیکوترین قِوام دادنها، نیکوترین پایهها و رکنها آفریدهایم.