آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٣
کلمه «شرح» را تکرار میکنم.
کلمه «شرح صدر» در دیگر آیات قرآن
کلمه «شرح صدر» باید اینجا معنی شود. این کلمه در قرآن کریم مکرر و به صورتهای مختلف آمده است. از جمله قرآن از زبان موسی بن عمران نقل میکند که در ابتدا که مبعوث به رسالت شد اولین تقاضایی که از خدای متعال کرد این جملهها بود: رَبِّ اشْرَحْ لی صَدْری. وَ یسِّرْ لی أمْری. وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانی. یفْقَهوا قَوْلی. وَ اجْعَلْ لی وَزیرآ مِنْ أهْلی. هارونَ أخی. اُشْدُدْ بِهِ أزْری. وَ أشْرِکهُ فی أمْری. کی نُسَبِّحَک کثیرآ. وَ نَذْکرَک کثیرآ[١] . فعلا نمیخواهم همه این آیات را توضیح بدهم و تفسیر کنم. میگوید: خدایا حالا که چنین رسالت و مأموریت سنگینی بر عهده من گذاشتهای پس شرح کن سینه مرا، شرح صدر به من بده.
در آیه دیگر میخوانیم: فَمَنْ یرِدِ اللهُ أنْ یهْدِیهُ یشْرَحْ صَدْرَهُ لِلاْسْلامِ وَ مَنْ یرِدْ أنْ یضِلَّهُ یجْعَلْ صَدْرَهُ ضَیقآ حَرَجآ کأ نَّما یصَّعَّدُ فِی السَّماءِ[٢] . در قسمت اول میفرماید: هر کسی که خدا بخواهد او را هدایت کند، آن کسی که استحقاق هدایت را داشته باشد، شرح میکند سینه او را برای اسلام. اینجا کلمه «لِلاسلام» مخصوصا هست. آیه «ألَمْنَشْرَحْ لَک صَدْرَک» مربوط به شخص پیغمبراکرم است. در آیات سوره طه موسی از خدا یک شرح صدری میخواهد. پس این اختصاص به پیغمبراکرم ندارد چون موسی هم چنین چیزی از خدا میخواست، که البته خدا هم مستجاب کرد. از آیه سوره انعام معلوم میشود که اصلا شرح صدر چیزی است که اختصاص به انبیا ندارد، بلکه هر کسی که هدایت شده باشد بر اسلام، هر
[١] . طه / ٢٥ ـ ٣٤.
[٢] . انعام / ١٢٥.