قرآن و عرفان و برهان از هم جدائي ندارند - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٤٨ - فصل پنجم در اين كه اساس عين و علم بر تثليث است

گويد :

ما عدمهاييم و هستيها نما *** تو وجود مطلق و هستى ما

و عارف سنايى غزنوى در اوايل باب پنجم حديقة الحقيقة در وصلت علم و عمل گويد :

علم دين بام گلشن جانست *** نردبان عقل و حس انسانست

از پى دوست را و دشمن را *** علم جان را به و عمل تن را

چكنى علم در ميانه گنج *** كار بايد كه كار دارد خنج

علم نر آمد و عمل ماده *** دين و دولت بدين دو آماده

در بيت اخير ناظر به حديث رسول الله ( ص ) است كه( : العلم امام و العمل تابعه ) ( علم اليقين فيض ط ١ رحلى ص ٥ ) يعنى به اصطلاح حكيم عقل عملى تابع عقل نظرى است .

و عارف رومى نيز در دفتر سوم مثنوى در نكاح سارى نيكو گفته است :

حكمت حق در فضا و در قدر *** كرده ما را عاشقان يكديگر

جمله اجزاى جهان زان حكم پيش *** جفت جفت و عاشقان جفت خويش

آسمان مرد و زمين زن در خرد *** هر چه آن انداخت اين مى پرورد

و اين زمين كدبانوييها مى كند *** بر ولادات و رضاعش مى تند