تنبيه بدنى كودكان - حسينى خواه، سيدجواد - الصفحة ٢٣١ - الف) اصل عالىترين منافع كودك در نظام بينالملل حقوق بشر

سومين مورد از مواردى كه در آن به اصل منافع عاليه كودك تصريح شده، پيرامون جدايى كودك از والدين است؛ مادّه ٩ (١) مقرّر مى‌كند:

«دولت‌هاى عضو تضمين خواهند كرد كودك از والدين خود بر خلاف ميل آنان جدا نشود؛ مگر در مواردى كه مقامات صالح مطابق قوانين و مقرّرات قابل اعمال و پس از بررسى‌هاى قضايى حكم دهند كه اين جدايى براى تأمين «منافع عاليه كودك» ضرورى است. چنين حكمى ممكن است در مواردى خاص از قبيل: سوء استفاده از كودك، يا بى‌توجّهى به او توسط والدين، يا زمانى كه والدين جدا از يكديگر زندگى مى‌كنند و بايد در محل اقامت كودك تصميم‌گيرى شود، ضرورى باشد».

چهارمين مورد كه به نحوى بازگو كننده مادّه ٩ (١) است، منافع عاليه كودك را سبب خروج كودك از محيط خانواده مى‌داند؛ مادّه ٢٠ (١) پيمان‌نامه در اين مورد مى‌گويد:

«... كودكى كه به خاطر «منافع عاليه‌اش» نتوان به او اجازه داد كه در محيط خانواده باقى بماند، سزاوار حمايت و مساعدت ويژه از سوى دولت خواهد بود».

موارد ديگرى كه در كنوانسيون به اين اصل تصريح شده، عبارتند از: بند ٣ از مادّه ٩، بند يك از مادّه ١٨، بند ج از مادّه ٣٧ و ماده ٤٠ (٢) (ب) (٣) كه در مورد رسيدگى به اتهام كودك در مراجع قضايى مقرّر مى‌دارد:

«بايد والدين يا سرپرستان قانونى كودك حاضر باشند، مگر آن‌كه اين امر مغاير با «مصالح عاليه كودك» به ويژه با توجّه به سنّ يا وضعيّت كودك باشد».

در جمع‌بندى از مواد مزبور در پيمان‌نامه حقوق كودك، مى‌توان به اين نتيجه رسيد كه در مواد ٣ (١) و ١٨ (١) اين اصل به عنوان يك قاعده لحاظ شده است؛ بدين ترتيب كه والدين و سرپرستان كودك، نهادها و مقامات عمومى و يا خصوصى، بايد منافع عاليه كودك را در ارتباط با وى مورد توجّه و اولويت قرار دهند؛ و لى اين اصل در مواد ٩ (١)، ٩ (٣)، ٢٠ (١)، ٣٧ (ج) و ٤٠ (٢) (ب) (٣) به عنوان ملاكى بر احراز استثنا آمده است؛ به اين معنا كه حضور و همراهى كودك با والدينش را تأمين كننده منافع كودك مى‌داند، مگر اين‌كه منافع عاليه كودك به طور