تنبيه بدنى كودكان - حسينى خواه، سيدجواد - الصفحة ١٠١ - ب) بند ٢ مادهى ٢٨
«مقامات بريتانيايى بايد توجّه بيشترى به مفاد مندرج در مواد ٢٨ و ٣٧ پيماننامه داشته باشند. حقّ مصون ماندن از تنبيه بدنى، حقّى بنيادين است؛ و بنابراين، در اجراى آن نمىشود ميان مدارس دولتى و خصوصى تمايزى قائل شد ...». [١] نكته قابل ملاحظه در اين گفتار و نظر، اشاره به اين مطلب است كه ممنوعيّت تنبيه بدنى جزء حقوق بنيادين كودك بوده و استثنا بردار نيست.
ج) بند الف مادّهى ٣٧
از ديگر مواد كنوانسيون حقوق كودك كه به بحث ممنوعيّت تنبيه بدنى مرتبط است و به آن اشاره دارد، مادّهى ٣٧ كنوانسيون است. بند الف از مادّهى سى و هفت بيان مىدارد:
«كشورهاى عضو تضمين خواهند كرد كه: الف) هيچ كودكى مورد شكنجه (
Torture )
ا ساير رفتارهاى بىرحمانه (Cruel Treatment) ، غيرانسانى (Inhuman Treatment)و يا تحقيرآميز (Degrading Treatment)قرار نگيرد ...». [٢] مواردى كه در اين مادّه به عنوان عمل ممنوع ذكر شدهاند، اشاره به اصلى از حقوق بينالملل دارد كه فراتر از هر اعلاميه يا معاهدهاى است. بدين صورت كه مادّهى ٣ مشترك كنوانسيونهاى چهارگانه ژنو- كه امروزه كمترين ترديدى درباره عرفى بودن آن وجود ندارد [٣]- بيان كننده جنبههاى مختلفى از يك حقّ اوليه و اساسى بشريت، يعنى حقّ حيات و حقّ بر رعايت كرامت و شرافت انسانى است، و مصاديق ذكر شده در اين مادّه- كه به نوعى به كنوانسيون ١٩٨٤ منع شكنجه اشاره دارد- با اين حقّ در تعارض است. بنابراين، مىتوان گفت: قاعده منع شكنجه، يك قاعده آمره-jus cogens - بوده [٤] و قاعدهاى است داراى اعتبار جهانى كه توسط
[١]
. United Kingdom IRCO, Add., paras. and; SR. para..
[٢]
. U. N. Convention on the Rights of the Child, op. cit. art., para.( a ).
[٣]. جمشيد ممتاز، اميرحسين رنجبريان، حقوق بينالملل بشردوستانه مخاصمات مسلحانه داخلى، صص ٤١ و ٤٢.
[٤]. معاهدهى وين دربارهى حقوق معاهدات ١٩٦٩ م، در مادّهى ٥٣ بيان مىكند: «قاعدهى آمرهى حقوق بينالملل عام از نظر اين معاهده، قاعدهاى است كه جامعهى بينالمللى دولتها، در كلّ خود، آن را در حدّ قاعدهاى كه هيچگونه تخطّى از حدود آن مجاز نيست، و نمىتواند جز با قاعدهى جديد حقوق بينالملل عام، با همان خصوصيات، تغيير يابد، پذيرفته و مورد شناسايى قرار داده است.» (به نقل از: هدايتالله فلسفى، حقوق بينالملل معاهدات، ص ٧٤٨).