تنبيه بدنى كودكان - حسينى خواه، سيدجواد - الصفحة ٢٠٢ - ب - روايات معصومان

هر كسى كه با خوش‌رفتارى و برخوردهاى مطلوب اصلاح و تربيت نگردد، با خوب كيفر دادن اصلاح مى‌گردد. [١] و هم‌چنين مى‌فرمايند:

راه اصلاح خوبان به اكرام و بزرگداشت آن‌ها و اصلاح افراد شرور به تنبيه بدنى و عقاب آن‌هاست. [٢] بنابراين، مى‌توان گفت: تنبيه بدنى اثر اصلاحى و تربيتى دارد؛ و اگر هم در تمام موارد، اثر مطلوب نداشته باشد، دست كم، عامل بازدارنده خواهد بود. لذا، در پرورش فرزند بايد از روش‌هاى نو و تازه بهره‌گرفت، و وى را چنان تربيت نمود كه با پديدار شدن شرايط جديد بتواند در جامعه نقش مثبت و سازنده‌اى داشته باشد؛ و به عبارت ديگر، فرزند زمان خويش باشد. حضرت اميرالمؤمنين على (ع) مى‌فرمايند:

فرزندان خويش را بر آداب و روش‌هاى زندگى خويش مجبور نكنيد؛ زيرا، آن‌ها براى زمانى غير از زمان شما آفريده شده‌اند. [٣] آن حضرت در بيان بهترين شيوه‌ى تربيتى مى‌فرمايد: پيش از آن‌كه شخص با گفتار بخواهد ديگرى را تربيت نمايد، با رفتار و اعمال درست خويش وى را تربيت كند. [٤] بنابراين، پدر و مادرى كه مى‌خواهند فرزندشان به آن‌ها و ديگران هنگام برخورد و ملاقات سلام كنند، بايد از خود شروع نمايند، و هر كدام هنگام ورود به خانه به ديگرى و حتّى به كودك خود سلام كند.

[١]. محمّد رى‌شهرى، ميزان الحكمة، ج ٢، ص ٨٦٥؛ «من لم يصلحه حسن المداراة يصلحه حسن المكافاة».

[٢]. محمّد باقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٧٥، ص ٨٢؛ محمّد رى‌شهرى، همان، ج ١، ص ٥٧؛ «استصلاح الأخيار بإكرامهم والأشرار بتأديبهم».

[٣]. ابن ابى الحديد، شرح نهج البلاغة، ج ٢٠، ص ٢٦٧، حكمت ١٠٢، الحكم المنسوبة إلى أميرالمؤمنين على بن أبى‌طالب؛ «لا تقسروا أولادكم على آدابكم فإنّهم مخلوقون لزمان غير زمانكم».

[٤]. محمّد بن حسن حر عاملى، وسائل الشيعة، ج ١٦، ص ١٥١، باب ١٠ از ابواب الامر و النهى، ح ٦؛ «وليكن تأديبه بسيرته قبل تأديبه بلسانه».