تنبيه بدنى كودكان - حسينى خواه، سيدجواد - الصفحة ٣٧ - مبحث يكم مفهوم شناسى كودك

٦٣١، ٦٣٢ و ٦٣٣ قانون مجازات اسلامى اشاره نمود. در اين مواد با توجّه به تعريفى كه از كودك در تبصره‌ى مادّه ٤٩ ق. م. ا و مادّه‌ى ١٢١٠ ق. م ذكر گرديده است، مى‌توان افراد زير ٩ سال تمام قمرى (دختران) و زير ١٥ سال قمرى (پسران) را طفل قلمداد كرد. بدين ترتيب، اگر قانونگذار از اطفال بطور خاصّ حمايتى نموده باشد، اين حمايت به افراد فوق اختصاص خواهد داشت.

ب- دسته دوم، قوانينى هستند كه در آن‌ها بدون اين‌كه بر صغير يا كبير اشاره شده باشد، سنّ تصريح گرديده است. مانند مادّه ٦٢١ ق. م. ا؛ بر اساس اين ماده، اگر سنّ مجنى‌عليه كمتر از پانزده سال تمام باشد، موجب تشديد مجازات مرتكب خواهد شد. و يا مطابق با مادّه ٧٩ و ١٧٦ قانون كار، به كار گماردن افراد كمتر از ١٥ سال جرم محسوب شده، و تحت شرايطى، مرتكبين به مجازات‌هاى مقرّر محكوم خواهند شد.

ج- مواردى كه قانونگذار بدون اشاره به طفل بودن، افراد زير ١٨ سال را مشمول حمايت‌هاى كيفرى خاصّ نموده است. بر اساس مادّه‌ى ١ قانون حمايت از كودكان و نوجوانان مصوّب آذرماه ١٣٨١ شمسى، «كليه‌ى اشخاصى كه به سنّ هجده سال تمام شمسى نرسيده‌اند، از حمايت‌هاى قانونى مذكور در اين قانون بهره‌مند مى‌شوند.»

با نگاهى به عنوان و ساير مواد اين قانون، مشخّص مى‌گردد كه قانونگذار افراد زير ١٨ سال را كودك محسوب نموده، چراكه چندين بار از اصطلاح «كودكان و نوجوانان» در اين قانون استفاده نموده است. [١] چه بسا، استفاده از واژه‌ى «نوجوان» پس از كلمه‌ى «كودكان» در عنوان و متن قانون فوق، اشاره به اين موضوع باشد كه دختران، پس از هشت سال و نُه ماه شمسى و پسران پس از چهارده سال و هفت ماه شمسى، گرچه كودك نباشند، اما در مقام عمل، تا رسيدن به سن هجده سالگى، مشمول مقرّرات حمايتى خواهند بود.

[١]. ر. ك: حمزه زينالى، نوآورى‌هاى قانون «حمايت از كودكان و نوجوانان» و چالش‌هاى فراروى آن، مجله رفاه اجتماعى، دانشگاه علوم بهزيستى و توانبخشى، سال دوم، شماره ٧.