آنان در مختار بودن انسان از حدّ و مرز عقلى و شرعى پا فراتر نهاده و به «تفويض>» و يا وانهادگى معتقد شده اند، و اين كه خدا كوچك ترين مدخليتى در افعال انسان ندارد، بلكه خدا كار او را به خودش واگذار نموده است و كوچك ترين پيوندى بين فعل انسان و خدا وجود ندارد.

از آن جا كه كتاب هاى معتزله بر اثر فشار حاكمان عباسى از متوكل به بعد از ميان رفته و آثار چشم گيرى از آنها باقى نمانده است ناچاريم در تبيين نظريه آنها به كتاب هاى ديگران مراجعه كنيم.