اكنون تمام جامعه ها در انتخاب يكى از اين دو سنت، اختيار كامل دارد و اين نوع قضا و قدر، همگانى است و بر همه يكسان حكومت مى كند، و شائبه جبر در آنها نيست.

٣. (وَ مَنْ يَتَّقِ اللهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا * وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لاَ يَحْتَسِبُ).[١]

هر كس در خود مصونيتى به نام پرهيزكارى از گناه پديد آورد، خدا راه برون رفتن از مشكلات براى او قرار مى دهد و از آن جا كه گمان ندارد، به او روزى مى رساند.

آيات ناظر به سنت هاى الهى بيش از آن هستند كه در اين جا آورده شوند، و در كتاب منشور جاويد بخشى به نام «سنت هاى كلى الهى>» بحث شده است.[٢]

٢. تقدير علمى

تقدير علمى در مقابل تقدير عينى است كه بعداً بيان مى شود.

[١] طلاق، آيه ٢ و٣.
[٢] منشور جاويد، ج١٣، اصل بيست و هشتم.