راه سوم ميان جبر و تفويض - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٥

مى كنند و آن، «امر بين الامرين>» است:«لا جبر ولا تفويض بل أمر بين الأمرين>».[١]

شهيد ثانى(٩١١ـ٩٦٦هـ ق) در دو بيت، ديدگاه سوم را به نحو زيبايى آورده است. به سبب زيبايى و اتقان مضمون پيش گفتار را به ذكر اين دو بيت زينت مى بخشيم:

لقد جاء فى القرآن آيةُ حكمة *** تدمِّر آيات الضلال ومن يُجْبر

وتخبر أن الاختيار بأيدينا *** فمن شاء فليؤمن ومن شاء فليكفر[٢]

حاصل اين دو بيت اين است:

در قرآن آيه محكم و استوارى وارد شده كه نشانه هاى ضلالت و حيرت را ويران مى سازد، اين آيات به روشنى دلالت دارد كه اختيار در دست ماست، آن جا كه مى گويد:هر كسى مى خواهد ايمان بياورد و هر كسى مى خواهد كفر ورزد.

اين رساله بيانگر ديدگاه هاى متفكران و فلاسفه در افعال و كارهاى انسان است، اميد كه براى علاقه مندان راه گشا باشد و با مكاتب مختلف و تحليل آنها آشنا گردند.

پيش از آن كه مسئله جبر و تفويض را مطرح كنيم به يك مسئله