مؤيد جبر است و تفويضى آيه اى را گزينش كرده كه به ظاهر مؤيّد نظر اوست، ولى هيچ كدام از اينها سراغ نظريه قرآن به صورت «كل نگرى>» نرفته اند. اينك ما در اين پاسخ از همين روش سوم بهره مى گيريم و مقصود نهايى قرآن را به دست مى آوريم. اينك اقسام هدايت ها كه با طرح آنها، حقيقت، سيماى خود را نشان مى دهد:

١. هدايت همگانى

از آيات قرآن، استفاده مى شود كه آفريدگار جهان، نسبت به انسان، بلكه همه موجودات جهان، هدايت هاى گوناگونى دارد كه مى توان آنها را به دو بخش تقسيم كرد:

الف. هدايت عمومى و همگانى;

ب. هدايت اختصاصى;

اينك به تشريح هدايت عمومى كه به صورت هاى مختلف تجلّى مى كند، مى پردازيم:

هدايت همگانى آفرينشى

آياتى حاكى از آن است كه خدا هر موجودى را كه آفريده، در درون او قوا و نيروهايى قرار داده كه او را به هدفى كه براى آن آفريده شده است، راهنمايى مى كند. در اين مسئله، فرقى ميان جماد و نبات و حيوان و انسان نيست. و اين حقيقت از آيات زير استفاده مى شود: