توضيح اين كه: گروهى كه از هدايت همگانى بهره نگرفته اند، و آيات الهى را كه از پيامبران مى شنيدند، سرسرى تلقى كردند، از اين هدايت اختصاصى، محرومند و امّا گروهى كه با چشم و گوش باز، از سخنان پيامبران، پند گرفتند و به دنبال آيات الهى رفتند، خدا نسبت به آنها عطف ويژه و عنايت خاصى دارد كه آنها را از آن مرحله به مرحله برتر ترفيع مى بخشد. محدود بودن هدايت اختصاصى، معلول عكس العمل انسان هاست. هر انسانى كه با كمال آزادى، از هدايت همگانى بهره بگيرد، از اين فيض خاص نيز بهره مند مى شود، ولى انسان هايى كه از آن برنامه همگانى سرپيچى كنند، خود را با كمال اختيار از اين هدايت ويژه محروم ساخته اند.

در اين جا، با مثالى اين مطلب را روشن مى كنيم:

فرض كنيد انسانى از شما سؤال مى كند، راه تهران از كدام سمت است؟ شما مى گوييد اين خيابان را تا به آخر برو، در آن جا مأمورى است كه شما را به راه تهران هدايت مى كند، اگر اين فرد، از هدايتِ نخست، بهره گرفت، يعنى خيابان را تا به آخر پيمود، و به جايگاه آن مأمور رسيد طبعاً از آن هدايت دوم كه هدايت مأمور است، بهره مند مى شود، ولى اگر از هدايت نخست، بهره نجست و در همان جا نشست، قهراً به هدايت دوم نمى رسد.

بنابراين، انسان به اختيار خود مى تواند خويش را در مسير نسيم هدايت دوم قرار بدهد يا ندهد و قرآن به اين حقيقت در