راه سوم ميان جبر و تفويض - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٩٩

آن مبدّل شد در اين جوى چند بار *** عكس ماه و عكس اختر برقرار[١]

يعنى از نظر حس ظاهرى برقرار است ولى از نظر دليل فلسفى در حال سيلان است.

٤. وجود امكانى وجود رابط است

هستى امكانى را بر سر نوع تقسيم كرده اند:

١. وجود نفسى;

٢. وجود رابطى;

٣. وجود ربط.

اينك شرح هر يك از اقسام:

ممكنات با قطع نظر از قيام آنها با علّت خود، فى حدّ نفسه به سه قسمت تقسيم مى شوند:

الف . موجود نفسى

موجود نفسى چيزى است كه ماهيّت آن مستقلاً قابل تصور

---

[١] همان، دفتر ششم، ص ١١٦٩(غزل: استغفار كردن آن غريب...).
برخى از مفسران آيه ياد شده در زير را به حركت جوهرى تفسير نموده اند:
(أَفَعَيِينَا بِالْخَلْقِ الأَوَّلِ بَلْ هُمْ فِي لَبْس مِنْ خَلْق جَدِيد).
«آيا از آفرينش نخستين عاجز مانديم؟ ولى آنها (با اين همه دلائل روشن) باز در آفرينش جديد ترديد دارند!>». ق، آيه٤٥.