تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٤٧٧ - شرحها

شرحها

آیات شریفه در زمینه توحید و نفوذ مشیت خدا در خلقت و تدبیر جهان است، گویا منظور خدای سبحان از طرح این آیات آنست که: ما مردم را هم به وسیله پیامبران هدایت کرده‌ایم (هدایت تشریعی) و هم به وسیله آیات کون و نظام متقن جهان (هدایت تکوینی). آنچه در گذشته از حالات رسولان پنجگانه گفته شد، راجع به هدایت تشریعی بود و آیات فوق در رابطه با هدایت تکوینی است در واقع آنچه نظام جهان به زبان تکوین می‌گوید همانست که انبیاء به زبان تشریع فرموده‌اند.
آیه اول گوید: سپاس خدا را که دو راه تشریع و تکوین را بر روی مردم باز کرده و سلام بر رسولان که خدا آنها را برای هدایت برگزیده و آنها این مسئولیت را بر عهده گرفته‌اند، در آیات فوق چندین رقم استدلال مطرح است و در هر یک بعد از بیان دلیل، فرموده است: أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ؟ یعنی کمترین توجه کافی است که شخص با این دلائل به وجود خدا و توحید او راه یابد. در آخر فرموده نبودن علم به آخرت، مشرکان را به این دلائل بی‌تفاوت کرده است.
ناگفته نماند: مطالب آیات، بسیار حیرت انگیز و در فرازهایی بسیار عالی بیان شده است، ما پیوسته با این آیات بینات روبرو هستیم که از کثرت ظهور خفاء پیدا کرده‌اند، نکته دیگری که در آیات روشن شده آنست که تدبیر از خلقت قابل انفکاک نیست. محال است که خلقت جهان از خدا و تدبیر آن از