تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١٠٣ - اشاره

نکته‌ها

اشاره

علم و ایمان علم و «باور» و دانستن آنست که، واقع بر انسان منکشف و معلوم شود، اگر انسان به آن علم و «باور» خویش تسلیم شود، آن ایمان نام دارد که از عمل قابل انفکاک نیست و لازمه‌اش عمل است و اگر تسلیم نشود آن در حال علم بودن خواهد ماند، آیات بسیاری داریم که علم از ایمان قابل انفکاک است، به عبارت دیگری، انسان علم دارد ولی به علم خویش تسلیم نیست.
مثلا درباره تسلیم نشدن فرعون و قوم او به معجزات موسی، آمده است:
وَ جَحَدُوا بِها وَ اسْتَیْقَنَتْها أَنْفُسُهُمْ ظُلْماً وَ عُلُوًّا نمل/ ١٤ آنها در باطن علم و عقیده داشتند که معجزه موسی از جانب خداست ولی تسلیم علم خود نشده، و انکار کردند، موسی به فرعون می‌گوید: لَقَدْ عَلِمْتَ ما أَنْزَلَ هؤُلاءِ إِلَّا رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ اسراء/ ١٠٢ ولی فرعون به علم خود تسلیم نشده و به موسی گفت: لَئِنِ اتَّخَذْتَ إِلهَاً غَیْرِی لَأَجْعَلَنَّکَ مِنَ الْمَسْجُونِینَ شعراء/ ٢٩.
اهل کتاب علم داشتند که رسول خدا همان رسول موعود است ولی به علم خود تسلیم نمی‌شدند: الَّذِینَ آتَیْناهُمُ الْکِتابَ یَعْرِفُونَهُ کَما یَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمْ وَ إِنَّ فَرِیقاً مِنْهُمْ لَیَکْتُمُونَ الْحَقَّ وَ هُمْ یَعْلَمُونَ بقره/ ١٤٦.
علّت اینکه انسان به علم خود تسلیم نمی‌شود سه عامل است: تکبر، حسد و حرص.
در آیات قرآن مجید وعده عذاب بیشتر یا همیشه متوجه کسانی است که به علم خود تسلیم نمی‌شوند به آنان که اصلا علمی ندارند، منافقان و کفار که مورد عذاب واقع میشوند چنین کسانی هستند که در اثر طغیان و تکبر به مقام سَواءٌ عَلَیْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا یُؤْمِنُونَ رسیده‌اند، منظور از عدم ایمان