اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٦٩٢ - نفت و دیگر چه ؟
آن می باشد. درآمد ایران از نفت در سال مالی که در مارس ١٩٧٢ پایان پذیرفت ٢/٢ میلیارد دلار ارز
خارجی بوده و میزان این درآمد سال مالی جاری به ٧/٢ میلیارد دلار خواهد رسید. در دهه ١٩٦١ تا
١٩٧١ میزان تولید متوسط سالانه نفت ایران ٥/١٤ درصد افزایش یافت در همین مدت میزان افزایش
تولید جهانی ٨ درصد و افزایش تولید بقیه کشورهای خاورمیانه ١٠ درصد بوده است. امروزه ایران پس از
ایالات متحده، اتحاد جماهیر شوروی و عربستان سعودی چهارمین تولیدکننده بزرگ نفت در جهان
می باشد. میزان تولید آن در سال ١٩٧١، ٧/١ میلیارد بشکه بوده که ده درصد تولید کل جهان را تشکیل
می دهد. وجود ذخایر نفتی معادل حدود ٧٠ میلیارد بشکه که ١٠ درصد ذخایر نفتی دنیا را تشکیل
می دهد، اهمیت ایران را به عنوان یک تولید کننده بین المللی نفت نشان می دهد. افزایش درآمد نفت ایران
تنها به خاطر افزایش تولید نبوده است، چرا که گاهی اوقات شاه و یا نمایندگان وی با زیرکی با شرکتهای
نفتی خارجی درباره افزایش سهم ایران از سودی که این شرکتها از صادرات نفت ایران کسب می کند، به
مذاکره نشسته اند. میزان واقعی سود به وسیله ایجاد یک قیمت ثابت مصنوعی که ایران برای نفت دریافت
می دارد، مشخص می شود. از ابتدای امضای قرارداد اولیه، هم درصد سود و هم قیمت ثابت به نفع ایران
افزایش یافته است. براساس قراردادهای جدیدی که به امضا رسیده است، انتظار می رود که ایران بتواند
حدود ١٤ میلیارد دلار درسالهای ٧٢/١٩٧١ تا ٧٦/١٩٧٥ از طریق نفت کسب نماید.به علاوه، در اواسط
سال ١٩٧٢ ایران برای تهیه ترتیبات بیشتر جهت مجاز نمودن شرکت ملی نفت ایران به صدور زیادتر در
چهارچوب فروش نامحدود در بازار جهانی وارد مذاکراتی شد. تهران همچنین خواستار اعمال کنترل
عملیاتی بر روی تأسیسات پالایشگاهی و همچنین سرمایه گذاری بیشتر از جانب شرکتهای خارجی در
زمینه مسائل پالایشگاهی و سایر فعالیتها شده است. شاه برای وادار کردن شرکتهای نفت به قبول
طرحهای خویش در تاریخ ٢٣ ژانویه ١٩٧٣ تهدید به فسخ قراردادهای جاری نمود و این در حالی بود که
مذاکرات با کنسرسیوم در این زمینه در جریان بود. به هر ترتیب ایران همچنان خواستار به دست آوردن
درآمد بیشتر از نفت جهت تأمین اعتبار برای طرحهای شاه می باشد. ایران همچنین سرگرم توسعه سایر
منابع درآمد می باشد. ایران از لحاظ حجم ذخایر گاز طبیعی سومین کشور دنیا بوده و میزان این ذخایر
معادل ٢٠٠ تریلیون فوت مکعب برآورد شده است. در حال حاضر بزرگترین خریدار گاز ایران اتحاد
شوروی است که در سال ١٩٧١ حدود ٢٠٠ میلیارد فوت مکعب گاز به ارزش ٣٧ میلیون دلار از ایران
خریداری کرده است. ایران با مسکو قراردادی برای فروش ٥٠٠٠ میلیارد فوت مکعب گاز منعقد نموده
است. همچنین مذاکراتی جهت تولید گاز مایع در جریان است. با شروع سال ١٩٧٣ طرح کارخانه های
جدیدی با سرمایه گذاری سه میلیارد دلار و با مشارکت شرکتهای ژاپنی و سایر شرکتهای خارجی جهت
احداث آماده شد. البته درآمد حاصل از نفت به تنهایی قادر نبوده است که راه را برای تمامی اصلاحات
موردنظر شاه و برنامه های مدرنیزه کردن و صنعتی کردن کشور هموار نماید. به هر حال اعتبارات خارجی
حدود یک چهارم از بودجه لازم برای طرحهای ایران را در برنامه ٥ ساله جاری تأمین خواهند نمود.
ایالات متحده از سال ١٩٤٦ با در اختیار قرار دادن حدود ١/١ میلیارد دلار در قالب وامهای بلاعوض و
اعتبارات برای اقتصاد و ٧/١ میلیارد دلار برای ارتش ایران یکی از منابع اصلی این کمکها می باشد سایر
اعتبارات بزرگ عمرانی توسط آلمان غربی، فرانسه، انگلیس، ایتالیا و ژاپن ارائه شده، و کشورهای
کمونیستی نیز از سال ١٩٥٨ بیش از یک میلیارد دلار اعتبار اقتصادی در اختیار این کشور قرار داده اند که