اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٤٢٨ - قدرت و توان کشورهای تولیدکننده در برخورد با شرکتها
مطالعه ای را در زمینه حجم درآمد اوپک که انتظار می رود به بازار تجارت برگردانده شود و مقداری از آن
نیز به عنوان ذخایر ارزی ذخیره گردند و تأثیر آن بر ثبات سرمایه ای بین المللی آغاز خواهد کرد.
ب: ملاحظات مربوط به موازنه یا تراز پرداختها
ب: ملاحظات مربوط به موازنه یا تراز پرداختها
اگر در سال ١٩٨٠ آمریکا هر روز ١٢ میلیون بشکه نفت وارد نماید و قیمت نفت نیز در آن زمان به
میزان کنونی باقی بماند و در دریافت پولی شرکتها نیز تغییری به وجود نیاید، هزینه خالص موازنه
پرداختهای آمریکا برای هر بشکه ٥/١ دلار یا ٥/٦ میلیارد دلار در سال خواهد بود. لیکن، اگر قیمت نفت
جهانی معادل قیمت نفت در آمریکا بشود که احتمال این فرض بیشتر است و نیز تغییر تبدیل شیل نیز بر آن
تأثیر بگذارد (همان گونه که قبلاً درباره آن صحبت شد)، آمریکا باید برای هر بشکه به طور خالص ٣ دلار
به دولت تولیدکننده بپردازد و هزینه خالص وارد کردن هر بشکه به آمریکا ٥/٣ دلار خواهد بود. در این
صورت موازنه پرداختهای آمریکا معادل ٢٥ میلیارد دلار در سال خواهد گردید.
لیکن در صورتی که شرکتهای نفتی به وضع کنونی باقی بمانند، یعنی بتوانند به عملیات انتفاعی خود به
نحوی ادامه دهند، سودی که عاید آنها می شود از فرار ارز جلوگیری می کند، ولی برای مصرف کنندگان
اروپایی و ژاپنی هزینه مصروف برای هر بشکه بیشتر از هزینه مصروف توسط آمریکا خواهد گردید. در
صورتی که قیمت نفت به طرز فاحشی بالاتر برود، برای اروپاییها (بجز انگلیس و هلند) هزینه خالص برای
هر بشکه معادل ٤ دلار خواهد شد. و در صورتی که اروپا در سال ١٩٨٠ هر روز ٢٦ میلیون بشکه نفت
مصرف نماید، کل هزینه ای که اروپا باید در هر سال متحمل شود معادل ٣٨ میلیارد دلار می شود. ولی اگر
ژاپن در هر روز ١٢ میلیون بشکه مصرف نماید که احتمال آن زیاد است (شاید هم میزان مصرف کم حدس
زده باشد)، هزینه کلی که ژاپن در هر سال باید بپردازد ١٧ میلیارد دلار خواهد بود.
کشورهای بزرگ صنعتی با افزایش روابط تجاری بین خود و دولتهای تولیدکننده خواهند توانست
مقدار زیادی از این ارز را از این کشورها پس بگیرند، گرچه ممکن است که مخارج هر کشور نتواند با
فروش اضافی آن برابر و جبران گردد. برای ملل توسعه نیافته افزایش این گونه ای فاجعه آمیز خواهد بود.
قدرت و توان کشورهای تولیدکننده در برخورد با شرکتها
٧ قدرت و توان کشورهای تولیدکننده در برخورد با شرکتها:
مصرف نفت در جهان در سال ١٩٥١ یعنی همزمان با ملی شدن شرکت انگلیسی ایرانی کشور ایران،
حدود یک چهارم مصرف کنونی نفت در جهان بود. تولید نفت در ایران دچار توقف گردید، لیکن پس از
مدت کوتاهی این کاهش تولید به وسیله کشورهای حوزه خلیج از قبیل عراق، عربستان سعودی و
بخصوص کویت جبران گردید. در ١٥ سال بعد استعداد افزایش تولید نفت در جهان بالا رفت. آمریکا به
مقدار زیادی خودکفا شده بود هر روز حدود ٢ میلیون بشکه وارد مخازن خود می نمود. در بسیاری از
کشورهای مهم تولیدکننده نیز همین وضع حاکم بود. این ظرفیت اضافی سبب شد که شرکتهای نفتی از
امنیت و انعطاف پذیری بسیار برخوردار شوند. با سرنگونی خشونت بار سلطنت عراق در سال ١٩٥٨ و
حملاتی که علیه شرکتهای نفتی انجام گرفت، طرحهای توسعه طلبانه شرکتها در عراق بی فایده ماند، ولی
دولت عراق در تولید نفت کاهشی ایجاد ننمود. رژیم تندرو عبدالکریم قاسم و رژیمهای بعد ناسیونالیست
عربی و بعثی تهدید کردند که شرکت نفت عراق را ملی خواهند کرد، ولی تاکنون تهدیدهای خود را عملی