سيرى در ساحل بينش و منش حضرت امام خمينى(ره) - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٦٢ - چاپ رساله، با اجبار شاگردان
مأمُوم اِماماً يَقْتَدي بِهِ وَيَستَضِيءُ بِنُورِ عِلْمِهِ؛ اَلا وَاِنَّ اِمامَكُم قَدِ اكْتَفى مِنْ دُنياهُ بِطِمْرَيْهِ وَمِنْ طَعْمِهِ بِقُرْصَيْهِ. اَلا وَاِنَّكُم لا تَقْدِرُونَ عَلى ذلِكَ وَلكِنْ اَعِينُوني بِوَرَع وَاجْتِهاد وَ عِفَّة و سَداد...؛ بدانيد كه هر پيروى را، پيشوايى است كه به وى اقتدا كند و راه او را پويد و از نور دانش او روشنى جويد. آگاه باشيد كه پيشواى شما به دو جامه فرسوده و دو قرص نان اكتفا كرده است. بدانيد كه شما، چنين نتوانيد كرد؛ ولى مرا به پارسايى و در پارسايىـ كوشيدن و پاكدامنى و درستى ورزيدن و درستكارى، يارى كنيد.[١]
اين سخن حضرت، خودستايى نبود؛ بلكه بيان يك حقيقت بود براى آنكه ديگران، واقع بينانه به خود بنگرند توقع بىاندازه از خود نداشته باشند و نيز مأيوس نشوندـ و در راه تكامل، به مقدار خويش گام بردارند؛ به اصطلاح، پاى از گليم خويش فراتر ننهند؛ از اين رو فرمود: «اِنَّكُم لا تَقدِرُونَ عَلى ذلِكَ؛» نه تنها معرفت مرا پيدا نمىكنيد و علم مرا به دست نمىآوريد، بلكه رفتار و كردار مرا هم نمىتوانيد داشته باشيد؛ قادر بر اين امور نيستيد و قدرتش را نداريد.
چهفردى، توان انجام اعمال على(عليه السلام) را دارد؟ كارهايى كه مىكرد، مگر از انسانهاى عادى ساخته است؟ يكى از اعمال آن جناب را كه هر روز انجام مىداد، در نظر بياوريد و ببينيد كه آيا چنان عملى از شما برمىآيد؟! كيفيت عمل بماند؛ كمّيت افعال چگونه؟ آن عبادتها، آن انفاقها، آن جهادها و... .
امام هم، چنين حكايتى دارد. او اعمالى با كمّيت و كيفيت بالا انجام مىداد كه نهتنها من و شما نمىتوانيم آنها را انجام دهيم؛ حتى نمايندگان و شاگردان سطح بالاى ايشان هم نمىتوانند و مانند او نخواهند شد.
[١] نهجالبلاغه، نامه ٤٥ (به عثمان بن حنيف انصارى، استاندار بصره).