سيرى در ساحل بينش و منش حضرت امام خمينى(ره) - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٨٦ - ملاك خطا و صواب در قضاياى ارزشى چيست؟
همه دنيا ثابت كردند كه ما چنين هستيم كه نموديم؛ نه آنگونه كه ايشان پنداشتند.
اگر اين مردم، عكسالعمل حادّى از خود نشان نمىدهند، به جهت نجابت آنان است و حسنظنى كه به بعضى از اشخاص دارند؛ و اگر متوجّه بشوند كه آنان چه مارهايى در آستين و چه بلاهايى در انبان دارند، آرام نمىنشينند و مىكنند آنچه كه بايد بكنند.
براى هشدار بارها گفتهام و بار دگرـ مىگويم كه خوابهاى آشفتهاى، براى اين مردم ديدهاند. اگر بيدار شويد به فضل خداـ نخواهيد گذاشت كه اين خوابها، تعبير شود و به تحقق برسد؛ ولى اگر خوابمان برد و با هشدارهايى كه مقام معظم رهبرى (آيتالله خامنهاى مد ظلهـ) و ساير دلسوزان انقلاب مىدهند، از اين خواب گران برنخيزيم؛ در نتيجه كم و بيش امكان خطرهايى وجود خواهد داشت. آينده اسلام، انقلاب و سرنوشت كشور، در دست من و شماست؛ تا چه اندازه به دينمان پايبند و علاقهمند و حاضر به فداكارى در راه حفظ ارزشها باشيم.
يك شبهه و جواب آن
شبهه، يك مشكلى است كه براى صاحب آن پيش آمده است. ابتدا، آن شبهه (مشكل) را به پرسش و مسأله تبديل و آنگاه جوابش را تقديم مىكنيم. شبهه را به صورت اين پرسش درمىآوريم و مىگوييم: آيا ارزشها، متغير و تابع قرائتها است؟ به عبارت ديگر، آيا دين تابع سليقههاست؟ اگر تابع سليقهها نيست، پس چرا فقها اختلاف نظر دارند؟[١]
[١] برخى، اين تعدد فتاوا و اختلافهاى مذهبى از قبيل اشعرى، معتزلى و... اختلافهاى فقهى، مانند مذاهب چهارگانه معروف سنى و فقه شيعهـ را، مؤيدى براى تعدّد قرائتها ذكر مىكنند. بايد بگوييم كه اين دليل، رسواترين و سخيفترين دلايلى است كه براى اثبات صحت تعدد قرائتها بدان چنگ زدهاند؛ درست مانند چنگ زدن به لانه عنكبوت براى بالا رفتن از پرتگاه!
نظريه قرائتها، تمام قرائتها را درست مىداند؛ در حالى كه در اختلافات مذهبى چنين نيست. هر مذهبى، ديگران را بر خطا مىداند و حتى گاهى مسأله به حد تكفير و ارتداد يكديگر مىرسد. بنابراين اختلاف مذاهب و ديدگاههاى فقهى و كلامى، نهتنها دليل بر صحت تعدد قرائتها نيست؛ بلكه بر عكس تعدد قرائتها را باطل مىكند؛ زيرا بر خلاف نظريه قرائتهاى مختلف، در اين مسائل، هر كسى فقط ديدگاه و قرائت خود را صحيح مىداند و قرائت ديگران را قبول ندارد. وانگهى اختلاف فتاوا، در «ظنيات» است، نه «محكمات». آن هم براى دستگيرى از مكلفان كه از حيرت به در آيند و از آن دو حكم، يكى را عمل كنند و اين به معناى وجود دو «واقعيت» نيست؛ از اين رو، خود را در اين مسائل «مخطّئه» مىدانيم نه «مصوّبه». (توضيح بيشتر را در كتاب تعدد قرائتها از مؤلف بخوانيد).