خلاصه درس‌ وجود امامان معصوم عليهم السلام به‌عنوان تداوم دهندگان هدايت و رسالت پيامبران عليهم السلام لازم است و از اين رو، پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله، در روز غدير خم، جانشينى حضرت على عليه السلام را به مسلمانان اعلام فرمود.
مهمترين دلايل لزوم امام را مى‌توان چنين برشمرد:
الف- گرچه پيامبر صلى الله عليه و آله با ارائه قرآن آنچه را براى هدايت بشر لازم است از گذر قرآن كريم عرضه كرد، اما اين كتاب آسمانى چنان ژرف است كه جز پيامبر صلى الله عليه و آله و تربيت‌يافتگان خاص مكتبش نمى‌توانند به همه معارف آن دست يابند. امامان عليهم السلام با تعليم ويژه الهى، مبيّن قرآن براى مسلمانانند.
ب- اختلاف برداشت از قرآن مجيد سبب اختلاف فراوان ميان مسلمانان مى‌گردد و از اين رو، وجود امامى معصوم كه همه بدو رجوع كنند، ضرورى است.
ج- حفظ حكومت اسلامى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله، مى‌طلبيد كه از سوى آن حضرت كسانى مشخص شوند كه جانشينى آن حضرت را برعهده گيرند تا حكومت به‌دست ناشايستگان نيفتد.
ولايت فقيه، استمرار امامت در دوران غيبت است؛ بدين معنا كه چون امام معصوم عليه السلام در جامعه حضورى علنى و آشكار ندارد، فقيهان با شرايط، عهده‌دار امر هدايت و تشكيل حكومت اسلامى مى‌شوند و بر مردم واجب است بدانان رجوع كنند و زمام امور خود را به دستشان بسپارند.
پرسش‌ ١- چرا با وجود قرآن مجيد، نياز به هدايت امامان معصوم عليهم السلام همچنان باقى است؟
٢- نياز به امام معصوم عليه السلام با توجه به تشكيل حكومت اسلامى را شرح دهيد.
٣- دلايل نياز به ولايت فقيه را ذكر كنيد.
٤- امام صادق عليه السلام درباره وظيفه مردم در رجوع به فقها چه فرموده است؟
٥- وظيفه عالمان دينى و مردم در زمان غيبت را با توجه به روايات توضيح دهيد.